Το αίνιγμα του Λιαντίνη και οι συκοφαντίες για οπαδούς του εξαφανισμένου Λιαντίνη

Την 1η Ιουνίου 1998, ημέρα Δευτέρα, ο Δημήτρης Λιαντίνης εξαφανίζεται από το οικογενειακό και πανεπιστημιακό του περιβάλλον.

Από την πρώτη στιγμή η γυναίκα του δήλωσε πως εγνώριζε ότι ο άντρας της επρόκειτο να κάνει κάτι τέτοιο. Όχι όμως και τον ακριβή χρόνο.

Πώς όμως εγνώριζε; Ο Λιαντίνης, και έχουμε πλέον αρκετά ντοκουμέντα, συνήθιζε να μοιράζεται μαζί της τα σχέδιά του. Άλλοτε μιλώντας της, άλλοτε μέσα από προσωπικές επιστολές και άλλοτε αφήνοντας επίτηδες θα έλεγε κανείς σχετικές σημειώσεις σε σημεία που εκείνη θα μπορούσε να βρει και να διαβάσει.

Μία από αυτές, ίσως και η σημαντικότερη, είναι το προσχέδιο του γράμματος που άφησε στην κόρη του όταν εξαφανίστηκε.

Η χειρόγραφη αυτή επιστολή μας εστάλη καιρό πριν από την κ. Λιαντίνη. Με δικαίωμα δημοσίευσης αλλά με την παράκληση να επισημάνουμε ότι απαγορεύεται αυστηρά η χρήση του ντοκουμέντου χωρίς τη γραπτή της άδεια.

(Κάνοντας κλικ στα έγγραφα, μπορείτε να τα διαβάσετε σε μεγαλύτερη προβολή.)

Το χειρόγραφο αυτό υπήρχε όπως μας ανέφερε η κ. Λιαντίνη στο συρτάρι του άντρα της έως και το Σάββατο, 30 Μαΐου 1998.

Ένα ιδιαίτερο χαρακτηριστικό του χειρογράφου είναι τα εμφανή ίχνη φωτιάς. Θέλησε ο Λιαντίνης να το κάψει και το μετάνιωσε;

Αξίζει πάντως να το μελετήσει κανείς προσεκτικά, να προσέξει ποια στοιχεία πρόσθεσε ο Λιαντίνης εκ των υστέρων, αλλά και να το αντιπαραβάλει με το τελικό γράμμα που άφησε φεύγοντας και που έχει δημοσιευτεί στην εφημερίδα Ελευθεροτυπία. (Σχετική ανάρτηση εδώ)

Από την επιστολή της κ. Λιαντίνη, που συνόδευε την αποστολή του χειρογράφου, παραθέτουμε τα εξής προς διευκόλυνση της μελέτης του:

«[...]Όπως θα δείτε στην επιστολή αυτή επέφερε αλλαγές και κάποια στιγμή πριν φύγει την αντέγραψε και άφησε το γνωστό τελικό κείμενο. Πάνω αριστερά θα παρατηρήσετε ότι έβαλε φωτιά να την κάψει, όμως ή το μετάνιωσε ή θέλησε με την παρουσία του καψίματος να στείλει κάποιο μήνυμα. Το γεγονός είναι όμως ότι μου την άφησε μαζί με τα υπόλοιπα σημειώματα.

Οι αλλαγές που έχει επιφέρει είναι οι εξής:

α) Έχει προσθέσει τις φράσεις «Ζούμε τη ζωή μας τρώγοντας τις σάρκες τους και Η λύπη μου γι’ αυτό το έγκλημα με σκοτώνει».

β) Το σημαντικό όμως είναι ότι το όνομα του ξαδέρφου το πρόσθεσε τελευταία στιγμή. Το κείμενο του γράμματος μέχρι το Σάββατο 30.5.1998 (το ήλεγχα σχεδόν σε καθημερινή βάση) έλεγε: «Αγάπησα πολύ πολλούς ανθρώπους αλλά περισσότερο δύο. Το φίλο μου Αντώνη Δανασσή και τον αδερφοποιτό μου Δημήτρη Τρομπούκη». Όπως βλέπετε το σβήνει και για να τον χωρέσει το αλλάζει και με μικρότερα γράμματα γράφει: “Αγάπησα πολλούς ανθρώπους αλλά περισσότερο τρεις». Και προσθέτει στη συνέχεια με μικρά γράμματα για να χωρέσει το κείμενο το όνομα του ξαδέρφου. [...]

γ) Στην πίσω σελίδα του γράμματος, όπως βλέπετε προσθέτει τη γνωστή παράγραφο με το «σπίτι του». Επίσης στο γράμμα αυτό υπάρχει τόπος (Κηφισιά), όχι όμως χρόνος, ενώ στο γράμμα το τελευταίο δεν υπάρχει ούτε τόπος ούτε χρόνος.

Αυτό για μένα έχει βαρύνουσα σημασία. Ο Λιαντίνης και στο βιβλίο που διάβαζε έγραφε τόπο και χρόνο, πόσο μάλιστα σε γράμμα και δη στο συγκεκριμένο. [...]»

Διαβάζοντας και το χειρόγραφο αυτό, ο καθένας προβληματίζεται γιατί η γυναίκα του δεν έκανε κάτι να τον σταματήσει. Γιατί δεν κατάλαβε ότι ο Λιαντίνης επρόκειτο τόσο σύντομα να πραγματοποιήσει όσα αναφέρει η επιστολή.

Εξήγηση υπάρχει. Και κλείνεται σε μια φράση: Ο Λιαντίνης ήταν ποιητής.

Είκοσι έξι χρόνια δίπλα του ήξερε πως ο σύντροφός της δεν ήταν ένας απλός άνθρωπος. Είχε το δικό του ιδιαίτερο τρόπο να εκφράζεται και να ενεργεί.

Επιπλέον λάβαινε υπόψη και όσα άλλα της είχε πει ή της είχε γράψει. Ιδιαίτερα μάλιστα μια επιστολή που της είχε στείλει την προηγούμενη χρονιά, την περίοδο που εκείνη δίδασκε σε γερμανικό πανεπιστήμιο. (Σχετική ανάρτηση στο blog θα βρείτε εδώ: Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ και εδώ ΤΟ ΠΥΡ ΤΟΥ ΛΙΑΝΤΙΝΗ και στο official site του Δημήτρη Λιαντίνη μπορείτε να δείτε το αυθεντικό χειρόγραφο της επιστολής. )

Στις 20 λοιπόν Γενάρη 1997, ο Λιαντίνης γράφει στη γυναίκα του πως θα τον κάψει σε 17 χρόνια. Κι όχι σε 17 μήνες...

Ήταν ένα στρατήγημα του Λιαντίνη αυτό; Να διαβεβαιώνει τη γυναίκα του πως μετά από 17 χρόνια θα τον κάψει, όπως και στο τελευταίο γράμμα ζητά να τον κάψουν, και όπως και σε άρθρο του στις εφημερίδες παλιότερα εκθείαζε την καύση των νεκρών, και στην πραγματικότητα άλλα να σχεδιάζει;

Παρόμοια, θα θυμίσουμε εδώ, ο Δημήτρης Λιαντίνης έγραψε ακόμη και την 1η Ιουνίου 1998, μέρα που εξαφανίστηκε, σε δυο αγαπημένους μαθητές και φίλους του, το ζεύγος Κεκέ, να στεφανώσουν το άγαλμα του Λυκούργου στη Σπάρτη, την Τετάρτη 3 Ιουνίου 1998, στις 7 το απόγευμα, και να φροντίσουν να παραμείνει εκεί το στεφάνι για δυο μέρες, μέχρι να γυρίσει!!! (δείτε εδώ το χειρόγραφο αυτής της επιστολής του Λιαντίνη)

Όλα αυτά τα ντοκουμέντα αφήνουν τον καθένα να σκεφτεί πως ο Λιαντίνης δεν έγραφε και επομένως και δεν έλεγε τι και πώς πρόκειται να κάνει. Και προφανώς είχε τους λόγους του...

Ίσως αυτό που αποκομίζει ο αναγνώστης της Γκέμμας όταν φτάνει στον επίλογο του κεφαλαίου ΕΔΩ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ. Εκεί που αναγράφεται η φράση: ΑΙΝΙΓΜΑ ΚΑΙ ΔΩΡΟ.

Ταυτόχρονα όμως ο προσεκτικός μελετητής του Λιαντίνη αντιλαμβάνεται πως η ουσία δε βρίσκεται στην εξιχνίαση του αινίγματος αλλά στο έργο που άφησε από οργή για τους αιώνες που δε θα υπάρχει.

Στο ΕΔΩ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ της Γκέμμας αξίζει να προσέξουμε την αναφορά όχι μόνο στον Εμπεδοκλή, όπως κατά κόρον έγινε στο παρελθόν με αποτέλεσμα κάποιοι να αναζητούν κρατήρες ηφαιστείων στον Ταΰγετο, μα και στις άλλες νοητικές εποπτείες που εκεί αναφέρονται. Η μία είναι ο Οιδίποδας. Που ως γνωστόν πέθανε χωρίς κανείς ποτέ να μάθει πώς... Μια άλλη είναι ο αντι - Αλέξανδρος. Κι εδώ οφείλει ο αναγνώστης να προσέξει ιδιαίτερα τη φράση: (σελ. 144 )

"Έδεσε με το δικό του σπαθί το γόρδιο δεσμό στον κύκλο του. Έτσι, που κανείς να μη μπορεί να τον λύσει. Έγινε ένας μικρός αντι - Αλέξανδρος. Και πια η φυλλάδα τραγουδεί την ιστορία του ολάκερη."

Γιατί λοιπόν τα κάνει όλα αυτά; Για να βάλει τους ανθρώπους να ψάχνουν πώς πέθανε ο Λιαντίνης; Αυτά είναι ανοησίες και γραφικότητες. Το δικό μου συμπέρασμα μετά από χρόνια μελέτης κατατείνει στην άποψη πως ο Λιαντίνης θέλησε με τον τρόπο αυτό να απομακρύνει τους ανόητους από τη φιλοσοφία του και τη μελέτη του έργου του. Όπως φρόντιζε να απομακρύνει και από την αίθουσα που δίδασκε όσους δεν μπορούσαν να τον παρακολουθήσουν... Τους πέταγε ένα ερώτημα:

- Τους πηδούσε τους μαθητές του ο Σωκράτης, ή όχι; (δες Γκέμμα, σελ. 63)

αυτοί αναψοκοκκίνιζαν και πετάγονταν έξω από την αίθουσα κουβαλώντας το φριχτό αίνιγμα...

Έτσι και τώρα. Βλέπουμε ανθρώπους που αδυνατούν να κατανοήσουν τη φιλοσοφία του Λιαντίνη να έχουν εγκλωβιστεί στο αίνιγμα "πέθανε ή ζει ο Λιαντίνης" και να αφήνουν στην άκρη το έργο του. Για κείνους τους λίγους που έχουν προσέξει ότι φιλοσοφία δεν είναι να μελετάς το θάνατο του άλλου μα να στοχάζεσαι πάνω στο δικό σου θάνατο.

http://educandus.forumotion.com/OE-AEIAE-OEEIOIOEA-h5.htm

Εγώ τουλάχιστον έτσι αποχαιρέτησα το Δάσκαλο όταν πήγα να γνωρίσω το Σήμα του στις Κεχρεές. Με τη φράση ΑΙΝΙΓΜΑ ΚΑΙ ΔΩΡΟ.

Έχω πειστεί πλέον ότι ο Λιαντίνης έκανε τα αδύνατα δυνατά για να μείνει το αίνιγμα που δημιούργησε, άλυτο. Εννοώ με τη μέθοδο των θετικών επιστημών. Που ως γνωστόν η μέθοδος αυτή δεν κατάφερε ούτε χρόνο θανάτου ούτε και αιτία να εντοπίσει για τον σκελετό που εκεί αναπαύεται. Ναι, η ταυτοποίηση με την εξέταση του DNA και σχετικές οδοντιατρικές γνωματεύσεις, βεβαίωσαν ότι ο σκελετός ανήκει στο Λιαντίνη.

Όμως και ο ίδιος ο ιατροδικαστής αναγκάστηκε να δηλώσει πως έχει την αίσθηση ότι "δεν πρέπει να μιλάμε για αυτοκτονία στην περίπτωση του Λιαντίνη."

Εμείς πάλι, μελετώντας όλα τα σχετικά δεδομένα, από τις αντιφάσεις εκείνου του ταξιτζή που λέει ότι τον ανέβασε στον Ταΰγετο με άλλα όμως ενδύματα από εκείνα που βρέθηκαν στη σπηλιά, έως και πολλά άλλα που τέθηκαν υπόψη μας αλλά δεν έχουμε δικαίωμα να δημοσιεύσουμε, δεν μπορούμε να κοροϊδεύουμε ούτε τους εαυτούς μας ούτε τους αναγνώστες μας παριστάνοντας πως ξέρουμε με βεβαιότητα τι απέγινε ο Λιαντίνης.

Κρατάμε όλες τις δηλώσεις που έγιναν. Της μητέρας του, του εξαδέλφου του που αργότερα αποκάλυψε πού βρίσκεται ο σκελετός, τις ανακοινώσεις στον τύπο για την ταυτοποίηση του νεκρού, αλλά και τις απορίες που έχει εκφράσει δημόσια η σύζυγός του. Τις θέτουμε όλες στο μικροσκόπιο της δικής του μεθόδου, της μεθόδου των θετικών επιστημών, και καταλήγουμε να παραδεχθούμε πως το αίνιγμα παραμένει άλυτο. Όπως ακριβώς προέβλεψε ο ίδιος στη Γκέμμα.

Αυτού του αινίγματος είμαστε "οπαδοί". Κι όχι του "εξαφανισμένου Λιαντίνη" όπως εξοργισμένος χτες μας κατηγόρησε ο πρώην ιδιοκτήτης του domain liantinis.gr. Φτάνοντας να μας αποκαλεί μισότρελους. Και μη μπορώντας να αποδεχθεί την απόφαση των αρχών να του αφαιρέσουν το liantinis.gr και να να το παραχωρήσουν στην κ. Νικολίτσα Γεωργοπούλου - Λιαντίνη.

Η οργή του εναντίον μας έχει μεγάλη προϊστορία. Τώρα εκτινάχθηκε στα ύψη γιατί αυτό εδώ το blog να περιλαμβάνεται στους συνδέσμους του official site του Δημήτρη Λιαντίνη. Προσπαθεί λοιπόν να μας συκοφαντήσει πως ασπαστήκαμε την άποψη του εξαφανισμένου Λιαντίνη, όπως αυτός την αποκαλεί και έτσι χαρακτηρίζει και το blog μας και την ομάδα που δημιουργήσαμε στο face book.

Τέτοια άποψη για εξαφανισμένο Λιαντίνη κυκλοφορεί μόνο στο δικό του εγκέφαλο. Γιατί αδυνατεί να καταλάβει τι σημαίνει το αίνιγμα και δώρο του Λιαντίνη. Κι εκεί που ο Λιαντίνης λέγει πως κανείς δε θα το λύσει, εκείνος αντιπαραθέτει τη δική του θεωρία πως το έλυσε... Καθώς μάλιστα τη θεωρία του βιάστηκε να την τυπώσει και σε βιβλίο, αγωνίζεται να βγάλει τρελούς όσους διαφωνούμε μαζί του. Έφτασε μάλιστα στο σημείο να αναφέρει στο διαδίκτυο ακόμη και το περιεχόμενο προσωπικής τηλεφωνικής μας συνομιλίας με τον αδερφό του Λιαντίνη, σκόπιμα παραποιημένο, ώστε να στηρίξει το κατηγορητήριο εναντίον μας.

Κατόπιν τούτου υποχρεώθηκα να επικοινωνήσω τηλεφωνικά με τον κ. Γεώργιο Νικολακάκο, αδερφό του Λιαντίνη, ο οποίος και δήλωσε άγνοια για την ανάρτηση τέτοιων κατηγοριών. Δείγμα πως πέραν όλων των άλλων υπήρξε πρόθεση να δημιουργηθεί παρεξήγηση ανάμεσα σε μας και στον κ. Νικολακάκο.

Δεν είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει αυτό. Και στο παρελθόν ο ίδιος άνθρωπος χρησιμοποίησε το διαδίκτυο για να σπείρει δαιμόνια και να φέρει σε σύγκρουση ανθρώπους που γνώριζαν το Λιαντίνη. Είναι ακριβώς η ανάποδη τακτική από τη δική μας. Εμείς ακολουθούμε το δύσκολο δρόμο να κρατάμε επικοινωνία με όλους όσους γνώριζαν το Δάσκαλό μας. Πρώτα και κύρια από σεβασμό στη μνήμη του. Και δεύτερον και εξίσου σημαντικό για να έχουμε ενημέρωση πολύπλευρη.

Αυτό το δρόμο και θα ακολουθήσουμε. Παρά τις επιθέσεις που δεχόμαστε.

Εξάλλου κατανοούμε πως προέρχονται από την άδικη οργή που προκάλεσε στον άνθρωπο αυτό η απόφαση των αρχών να του αφαιρέσουν το domain liantinis.gr. Του φταίει το γομάρι, που λέει ο λαός μας, και χτυπάει το σαμάρι.

Εμάς μας αρκεί που επιτέλους το liantinis.gr πέρασε στα χέρια εκείνων που ο Λιαντίνης άφησε εκπροσώπους του.

Τι λέει τώρα κάποιος που δε γνώρισε ποτέ από κοντά το Δημήτρη Λιαντίνη, μας αφήνει παγερά αδιάφορους.

Προτιμούμε να ασχολούμαστε με τον ίδιο το Λιαντίνη και με το δώρο που μας άφησε. Το δώρο που είναι αναπόσταστα δεμένο με το αίνιγμά του. Γιατί μόνο έτσι έχει νόημα αυτό το δώρο. Στηριγμένο στην αρχή της Απροσδιοριστίας που αποτελεί το θεμέλιο λίθο του φιλοσοφικού στοχασμού του Λιαντίνη.

Και επιμένοντας να θεωρούμε ως φιλοσοφία το στοχασμό πάνω στο δικό μας θάνατο και όχι να εγκλωβιζόμαστε σε τακτικές που προσιδιάζουν σε ντεντέκτιβς και ρεπόρτερς.

Επιπλέον θυμίζουμε ότι και η οικογένεια του Δημήτρη Λιαντίνη παρέλαβε το σκελετό από τις αρχές και τον ενταφίασε στις Κεχρεές Κορινθίας, κατασκευάζοντας Σήμα που αναφέρει ότι ανήκει στο Δημήτρη Λιαντίνη. Είναι λοιπόν εκ του πονηρού και τελείως ψευδές να αποδίδονται τόσο στην οικογένεια του Δημήτρη Λιαντίνη όσο και σε μας που συνεργαζόμαστε μαζί της πως ασπαζόμαστε την άποψη του εξαφανισμένου Λιαντίνη.

Χάσμα Σεισμού: Το βραβείο της Ακαδημίας

"Χάσμα σεισμού που βγάν' ανθούς και τρέμουν στον αέρα"

Διονύσιος Σολωμός

Ο Δημήτρης Λιαντίνης με τη μοναχοκόρη του Διοτίμα

Είναι γνωστό ότι σε εκείνη αφιέρωσε το Χάσμα Σεισμού

Είναι μέρες τώρα που θέλαμε ένα ακόμη ντοκουμέντο από το αρχείο του Δημήτρη Λιαντίνη να ανεβάσουμε. Μα δε στάθηκε αφορμή κατάλληλη. Σήμερα, με νωπό το ξύπνημα του Εγκέλαδου, και όσα τους ανθρώπους αναγκάζει να σκεφτούν, είναι η στιγμή η κατάλληλη να σας το παρουσιάσουμε.

Πρόκειται για βραβείο. Βραβείο στο Δημήτριο Λιαντίνη. Βραβείο της Ακαδημίας Αθηνών. Ο ίδιος δεν το πρόβαλε ποτέ. Κι ας ήταν πρώτο βραβείο κι ας αναγνώριζε στο συγγραφέα ξέχωρες αρετές. Άλλον έπαινο ποθούσε η ψυχή του. Δεν είχε χρόνο καν να πάει να παραλάβει τον ανθρώπινο κότινο καθώς ο μόνος στέφανος που τον ενδιέφερε ήταν εκείνος από άστρα που άφησε να καρτερεί την πράξη του σώνοντας το μελάνι του στο Μεσολόγγι. Στο ΕΔΩ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ της Γκέμμας.

Μας άφησε κατάπληκτους η μαρτυρία της συζύγου του. Έλειπε ο Λιαντίνης στη Γερμανία εκείνη τη χρονιά. Μα όταν δόθηκε το βραβείο, ήταν εδώ. Δε θέλησε όμως να πάει ο ίδιος να το παραλάβει. Αφήνουμε την ίδια την κυρία Λιαντίνη να μας διηγηθεί τα γεγονότα:

"Το βραβείο με θέμα "Αι φιλοσοφικαί ιδέαι εις το έργον του Διονυσίου Σολωμού" προκηρύχθηκε από την Ακαδημία αρχές του 1977. Διάβασα εγώ την προκήρυξη στην εφημερίδα (ο άνδρας μου από τότε που τον γνώρισα δεν αγόραζε και δεν διάβαζε εφημερίδες) και τον προέτρεψα να γράψει την εργασία.

Μέσα σε οκτώ μήνες την τελείωσε. Έπρεπε να υποβληθεί μέχρι το τέλος του 1977 ώστε να κριθεί από τους ακαδημαικούς και να βραβευθεί, αν πράγματι δινόταν το βραβείο, το Δεκέμβριο του 1978. Επειδή πρέπει να μην είναι γνωστό το όνομα του συγγραφέα και να υπάρχει ψευδώνυμο ως τέτοιο έβαλε "Χάσμα σεισμού". Σε άλλο κλειστό φάκελο υπήρχε το πραγματικό του όνομα, το οποίο ανοίχτηκε όταν αποφασίστηκε η απονομή του βραβείου.

Ενθυμείσθε ότι σας έχω αναφέρει ότι το ακαδημαικό έτος 1978-79 βρίσκεται στο Ludwigsfafen της Γερμανίας με εκπαιδευτική άδεια. Στις 28.12.1978 που έγινε η απονομή βρισκότανε στην Αθήνα λόγω Χρισουγέννων και αποφάσισε να στείλει εμένα στην τελετή της απονομής να το παραλάβω, απλά γιατί έτσι ήθελε. Παρέστην λοιπόν εγώ και παρέλαβα σε βελούδινο κύλινδρο το κείμενο που σας στέλνω και την επιταγή των 100.000 δρχ. Ως βιβλίο τυπώθηκε και κυκλοφόρησε το 1979 με το γνωστό τίτλο."

Κάντε κλικ στην εικόνα για να τη δείτε σε μεγαλύτερη προβολή.

Δείτε:

• Χάσμα Σεισμού (παρουσίαση του βιβλίου)


• Βίντεο με ομιλία του Λιαντίνη σχετικό με το τελευταίο κεφάλαιο από το ΧΑΣΜΑ ΣΕΙΣΜΟΥ. (Ρομαντισμός - Κλασικισμός, η Αισθητική του Σολωμού)


• Το κείμενο του βίντεο


• Ομιλία του Λιαντίνη στη Ζάκυνθο για το Σολωμό.


• Η ομιλία σε βίντεο


• Δείτε επίσης άρθρο που αναφέρεται στη σημειολογία των τίτλων των βιβλίων του:

Απόσπασμα του άρθρου:

"... Σχεδόν ταυτόχρονα κυκλοφορεί το ΧΑΣΜΑ ΣΕΙΣΜΟΥ. Σε μια εύκολη ανάγνωση ο τίτλος αποδίδεται στο γνωστό στίχο του Σολωμού. Κι ο συγγραφέας αναφέρει σε μια από τις σελίδες το στίχο αυτό:«Χάσμα σεισμού που βγάν’ ανθούς και τρέμουν στον αέρα.» (3)Δεν μένει όμως στην αναφορά. Εξηγεί και αναλύει ότι αυτό "το χάσμα είναι η καταιγιστική ρωγμή του όντος". Και είναι για μας, που προσέχουμε αυτό το σημείο, ένα παραθύρι στη στιγμή που ο Λιαντίνης βρέθηκε ο ίδιος να ακροβατεί στα χείλη ενός τέτοιου χάσματος. Όντας ήδη «έξυπνος», έξω δηλαδή και μακριά από τον ύπνο και τη λήθη. Λίγο νωρίτερα (4) θα μιλήσει για την «αμήχανη ορμή του ανθρώπου να ξεφύγει αυτό το σεισμικό χάσμα», συνδέοντάς το μάλιστα με τη στιγμή της Εξόδου του Μεσολογγίου και αφήνοντας μας να αντιληφθούμε τον εσωτερικό αγώνα που έδωσε για να φύγει και να ξεφύγει τη φυσιολογική αυτή ορμή. Ορμή που έχει αναλύσει σε πολλά σημεία του έργου του και που το ίδιο το έργο και η ζωή του αποδεικνύουν πως κατάφερε όχι μόνο να την υπερκεράσει αλλά να βρει και το "φάρμακο" για όλους τους άλλους... Ο τρόπος, η δίοδος που τον οδήγησε στην ανακάλυψη, βρίσκεται σε σημαντικό βαθμό αποκρυσταλλωμένος στο επόμενο βιβλίο που εξέδωσε. Που δεν ήταν καν δικό του…"

• ΣΗΜΕΙΩΣΗ:

Το blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ αισθάνεται την υποχρέωση ακόμη μία φορά να ευχαριστήσει την κυρία Νικολίτσα Γεωργοπούλου - Λιαντίνη, που απλόχερα μας πρόσφερε τη βοήθειά της να γνωρίσουμε καλύτερα το Δάσκαλό μας, τόσο μέσα από τις μαρτυρίες της όσο και μέσα από σημαντικά ντοκουμέντα που πρώτη φορά είδαν το φως της δημοσιότητας.

Προσφορά της κ. Λιαντίνη είναι και η φωτογραφία που συνοδεύει την ανάρτηση. Τονίζουμε ότι η αναπαραγωγή των ντοκουμέντων δεν επιτρέπεται χωρίς γραπτή άδεια της κ. Λιαντίνη.

_________________________

21/2/2010 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Αναδημοσίευση από το blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ. Ημερομηνία αρχικής ανάρτησης 6/1/2008

Ο ΓΗΡΥΟΝΗΣ ΤΟΥ ΛΙΑΝΤΙΝΗ

Ο Γηρυόνης του Λιαντίνη; Ναι. Αυτοπροσώπως. Και με το Λιαντίνη στο τιμόνι.

Ο Γηρυόνης του δεν ήταν άλλος λοιπόν από το αυτοκίνητό του. Το πρώτο του αυτοκίνητο. Ένα κόκκινο όπελ καντέτ που του φάνηκε ιδιαίτερα χρήσιμο στα χρόνια που έμεινε καθηγητής στο γυμνάσιο των Μολάων. Παλικαράκι στα 26 του ακόμη και με τα δεδομένα της εποχής είναι βέβαιο πως δε θα μπορούσε με το μισθό του και μόνο να αγοράσει αυτοκίνητο. Άλλο τόσο δύσκολες όμως ήταν οι μετακινήσεις εκείνα τα χρόνια και μάλιστα στην επαρχία. Οι Μολάοι δεν είναι μακριά από τη Λιαντίνα. Λεωφορείο όμως για απευθείας σύνδεση δεν υπάρχει ούτε και σήμερα. Φανταστείτε τότε, εποχή 1968. Θυμίζω μάλιστα ότι τα γυμνάσια του τότε λειτουργούσαν έξι μέρες την εβδομάδα και η αυταρχικότητα της διοίκησης λόγω και της πρόσφατης επιβολής της χούντας των απριλιανών ήταν στο ζενίθ. Πρακτικά δηλαδή ήταν άθλος το να καταφέρει ο νεαρός καθηγητής να επισκεφθεί το χωριό του μια φορά την εβδομάδα.

Έτσι είναι απόλυτα κατανοητό πως ο πατέρας τον βοήθησε να αποκτήσει δικό του μεταφορικό μέσο. Για να μπορεί εκείνος να πηγαίνει στην αγαπημένη του Λιαντίνα και να μπορούν κι εκείνοι να καμαρώνουν το παλικάρι τους.

Πέρα όμως από τη Λιαντίνα, ο Γηρυόνης τον μετέφερε και σε άλλα σημεία της αγαπημένης του Λακωνίας. Άλλοτε μόνο και άλλοτε με παρέα. Από τα ημερολόγια που κρατούσε εκείνη την εποχή, μικρές ατζέντες με δωρικές σημειώσεις, βρίσκουμε την ακόλουθη πληροφορία:

Σάββατο, 2 Νοεμβρίου του 1968.

Ο Λιαντίνης επισκέπτεται τη Μονεμβασιά με τον επιθεωρητή Δρίτσα. Είναι μόλις λίγους μήνες που υπηρετεί σε σχολείο αλλά φαίνεται πως αυτό δεν τον εμπόδισε να αποκτήσει περισσότερες σχέσεις με τους προϊσταμένους του. Κάτι τέτοιο ακόμη και σήμερα μοιάζει εξωφρενικό. Νεοδιορισμένος υπάλληλος να συγχρωτίζεται με τον προιστάμενο;

Με τα είκοσι και πλέον χρόνια μου στην εκπαίδευση το βρίσκω απίθανο. Και με όλη τη γνώση εκείνης της εποχής, που με γονείς εκπαιδευτικούς είμαι σε θέση να γνωρίζω πολύ καλά τις σχέσεις των δασκάλων με τους επιθεωρητές, το βρίσκω εξωφρενικό. Μάλιστα ο πατέρας μου, αν και υπηρέτησε και ο ίδιος κάποια στιγμή ως επιθεωρητής Δημοτικής Εκπαίδευσης, έχει πολλά να λέει για την αυστηρότητά τους και τη συμπεριφορά τους απέναντι στους νέους ειδικά στο σχολείο. Πέρα όμως από τα βιώματα των γονιών μου, έχω ασχοληθεί και η ίδια σε βάθος με το θέμα αυτό. Μια ολόκληρη χρονιά στο Μαράσλειο την αφιέρωσα σε ιστορική μελέτη του θεσμού του επιθεωρητή. Δεν μπορείτε να φανταστείτε την αγριότητα (μη σας ξενίζει ο όρος, είναι απόλυτα ακριβής και κυριολεκτικός) που αντιμετώπιζαν οι επιθεωρητές τους υφισταμένους τους. "Εδώ Ιέραξ", ήταν το σύνθημα που χρησιμοποιούσαν τότε οι δάσκαλοι για να ειδοποιήσουν συνθηματικά τους συναδέλφους τους για την έφοδο του επιθεωρητή στο σχολείο. Όσο για τα προσωπικά μου βιώματα, θυμάμαι ακόμη πόσο τρόμαξε ο πατέρας μου όταν αιφνιδιαστικά εμφανίστηκε στο μικρό σχολειό του χωριού μας ο ... ιέραξ. Κι ακόμη περισσότερο ενθυμούμαι πώς έβγαλαν φτερά τα πόδια μου για να φέρω από το σπίτι μας το σακάκι του... Χούντα τότε και η εμφάνιση του δασκάλου ήταν αυστηρά καθορισμένη με γραβάτα και σακάκι. Όχι απλά αδιανόητο να παραβεί ο υπάλληλος αυτή την εντολή της διοίκησης για "ευπρεπή" εμφάνιση μα αυτονόητο να οδηγηθεί σε πειθαρχικό και αυστηρότατες κυρώσεις αν έκανε τέτοια τρέλα.

Ο Λιαντίνης βέβαια δε νομίζω να αντιμετώπιζε τέτοια προβλήματα... Όπως τον είδαμε και στη φωτογραφία του στο Πατριαρχείο, νεαρός φοιτητής ακόμη, ήξερε να ντύνεται με τη δέουσα ενδυμασία για τις επίσημες στιγμές, όχι μόνο με σακάκι αλλά και με γραβάτα. Και μάλιστα αξίζει κανείς να προσέξει πως ο συμφοιτητής που στέκεται δυο βήματα πίσω του δεν είναι "γραβατωμένος". Άρα δεν ήταν κάποιο πρωτόκολλο εμφάνισης που τους επιβλήθηκε αλλά δική του προσωπική επιλογή. Ένας πραγματικός τζέντλεμαν όπως τον γνωρίσαμε κι εμείς χρόνια αργότερα στο Μαράσλειο. Βέβαια άλλες οι εποχές, η Ελλαδίτσα μας είχε ήδη δεχτεί την καταιγιστική επίδραση του περίφημου ζιβάγκο του Αντρέα, και η γραβάτα δεν ήταν ούτε ζητούμενο των κανονισμών ούτε και της μόδας για έναν καθηγητή πανεπιστημίου. Εξάλλου τα "ράσα" δεν κάνουν τον παπά ούτε η γραβάτα και το σακάκι τον κύριο. Αντίθετα ξέρω πολλούς σακακιοφόρους και γραβατωμένους που μόνο κύριοι δεν είναι...

Ο Λιαντίνης όμως είχε μια φυσική αρχοντιά και από ντύσιμο ήξερε πάντα να είναι απόλυτα εναρμονισμένος στο περιβάλλον που βρισκόταν. Όπως ήξερε και να συμπεριφέρεται με άκρα ευγένεια. Ακόμη και σε μας, τους σπουδαστές του, μιλούσε πάντα στον πληθυντικό. Λιαντίνη δηλαδή ντυμένο "προκλητικά" ή με συμπεριφορά προσβλητική, είναι αδύνατον να σκεφτώ. Οπότε, γυρίζοντας και στο περιστατικό με τον επιθεωρητή Δρίτσα, βρίσκω μια κάποια ερμηνεία. Γιατί οι επιθεωρητές ήταν αυτοί που περιέγραψα, αλλά με τη βαθιά γνώση που έχω γύρω από το θεσμό τους μόνο ημιμαθείς δεν μπορούμε να τους χαρακτηρίσουμε. Αντίθετα ήταν πάρα πολύ δύσκολο ακόμη και για προσοντούχους και ικανούς εκπαιδευτικούς να επιλεγούν σε τέτοια ανώτερη θέση στελέχους. Μην ξεχνάτε ότι και ο αριθμός τους ήταν ελάχιστος σε σύγκριση με τον αριθμό των εκπαιδευτικών. Εκατοντάδες οι εκπαιδευτικοί ένας ο επιθεωρητής. Αν μάλιστα μιλάμε για ανώτερους επιθεωρητες, νομαρχιακούς, γενικούς ή επόπτες, όπως ίσχυε στην περίοδο της χούντας, εκεί τους μετρούσες στα δάχτυλα των χεριών. Ειδικά για τους γενικούς επιθεωρητές, το μέτρημα στα δάχτυλα ήταν κυριολεκτικό, αφού ήταν ακριβώς δέκα για όλη την επικράτεια.

Σύμφωνα λοιπόν με ανεπιβεβαίωτες πληροφορίες ο επιθεωρητής που ο Λιαντίνης μαζί του βρέθηκε στη Μονεμβασιά εκείνο το Νοέμβρη του 1968, δεν ήταν ένας απλός επιθεωρητής αλλά ο γενικός... Πώς και γιατί βρέθηκαν μαζί στη Μονεμβάσια; Εκτίμησε ο Δρίτσας τα προσόντα του νεαρού υφισταμένου; Με τα δεδομένα που ανέφερα, δεν αποκλείεται. Ήταν κέρβεροι οι επιθεωρητές αλλά είχαν και βαθιά γνώση του αντικειμένου τους. Ιδιαίτερα οι γενικοί επιθεωρητές που έχουμε πολλές ξέχωρες μορφές της παιδαγωγικής ανάμεσά τους. Ήταν λοιπόν και ο Δρίτσας μια τέτοια φωτισμένη προσωπικότητα; Ή...

Του ζήτησε να τον μεταφέρει με το "Γηρυόνη" του; Δύσκολη η απάντηση. Πληροφορίες δεν έχουμε. Μόνο το γεγονός της κοινής τους μετάβασης στη Μονεμβασιά. Αυτό είναι το μόνο βέβαιο και όλα τα άλλα ανήκουν στη σφαίρα της φαντασίας. Αν λοιπόν αποφασίσω ποτέ να γράψω ένα μυθιστόρημα για το Δάσκαλο, ε, ίσως και να την αφήσω "λίμπερδη" και να αρχίσω να σας παραμυθιάζω για ουζάκια στις ψαροταβέρνες της περιοχής ή για τις κουβέντες που έκαναν για το Σολωμό και το Σεφέρη περιδιαβαίνοντας τα πανέμορφα δρομάκια της καστροπολιτείας. Καθώς μάλιστα τα περπάτησα κάποτε κι εγώ, αγκαλιά με έναν μεγάλο έρωτα (φροντίστε αν πάτε να κάνετε το ίδιο, αξίζει όσο τίποτε... ) θα είμαι και ιδιαίτερα παραστατική. Διότι οι έρωτες των ανθρώπων κάποτε πεθαίνουν αλλά των τόπων μας χαράζουνε για πάντα. Κι η Μονεμβασιά είναι τέτοιος τόπος, φωτιά. Σου κόβεται κυριολεκτικά η φωνή όταν πρωτοπεράσεις την καστρόπορτα και βρεθείς από τη μια στιγμή στην άλλη να ξετυλίγεις τα τυλιγάδια χρόνων περασμένων. Και αν και είπα παραπάνω για Σολωμό και για Σεφέρη, εσείς φροντίστε να έχετε μαζί κάποιο βιβλιαράκι του Ρίτσου. Γιατί Μονεμβασιά σημαίνει Ρίτσος. Και μέσα στην τόση ομορφιά που έχω να θυμάμαι έχω και το δυσάρεστο συναίσθημα εκείνου του παλιού αγαπημένου που ήταν μονόπλευρα δοσμένος στον Ηλεκτρισμό του κι από τέχνη φαν των Στόουνς και άλλων ξενόφερτων μουσικών της δεκαετίας του '60. Από ποίηση; Άσχετος... Κι από Ρίτσο; Μόνο το γνωστό ανέκδοτο της Μονεμβάσιας βρήκε να μου πει. Ένα κατάλοιπο της μισαλλοδοξίας των ανθρώπων της περιοχής και δη της μετεεμφυλιακής που έτυχε από τον πατέρα του, τελώνη κάποτε εκεί, να γνωρίζει: "Αν δεις Ρίτσο κουμπώσου και αν δεις Ριτσοπούλα.. " Το αντίθετο... Δε θέλω ούτε να το γράψω γιατί πολύ με πόνεσε μέσα στην εμορφιά του τόπου έτσι βάρβαρα να με προσγειώνουν στο βόρβορο των ανθρώπων.

Φαντάσου όμως με ένα Λιαντίνη να γεύεσαι τέτοιες ονειρεμένες στράτες! Α, θα πάρω το αίμα μου πίσω αν ποτέ αποφασίσω να το γυρίσω στις μυθιστορίες. Κι από τους επιθεωρητές, γιατί όχι; Πολλά τους έχω μαζεμένα και εκείνων από όσα τράβηξαν οι παλιοί μας συνάδελφοι στα χέρια τους. Ένα μονάχα δε θα μπορέσει ούτε η φαντασία μου να φτάσει. Το Λιαντίνη δίχως σακάκι και γραβάτα ενώπιον του επιθεωρητή. Τέτοιες εικόνες ούτε στα παραμύθια δε θα βρεις...

Λιαντίνης: Ομιλία για την 28η Οκτωβρίου

ΟΜΙΛΙΑ ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΛΙΑΝΤΙΝΗ ΓΙΑ ΤΗΝ 28η ΟΚΤΩΒΡΙΟΥ

Το ντοκουμέντο προέρχεται από το αρχείο του Δημήτρη και της Νικολίτσας Λιαντίνη και μας παραχωρήθηκε ευγενικά και κατ' αποκλειστικότητα από την κυρία Λιαντίνη προς δημοσίευση. Για το λόγο αυτό και δεν επιτρέπεται η αναπαραγωγή του με οποιονδήποτε τρόπο χωρίς τη γραπτή άδεια της κυρίας Λιαντίνη.

Όπως θα διαβάσετε και στο χειρόγραφο του Δημήτρη Λιαντίνη είναι γραμμένη το 1960, όταν ο συγγραφέας ήταν μόλις 18 ετών. Παραθέτουμε και σχετική του φωτογραφία εκείνης της εποχής ώστε να μη διαφύγει καθόλου της προσοχής σας το νεαρό της ηλικίας του.



Ο έφηβος ακόμη Λιαντίνης, έχει μόλις απολυθεί από το Γυμνάσιον. Συγκεκριμένα όπως αναφέρει το απολυτήριο του, απελύθη στις 11 Αυγούστου 1960, λίγες δηλαδή ημέρες πριν γράψει την παρακάτω ομιλία.

Απευθύνεται όπως θα δείτε σε κάποιον πρόεδρο... Υποθέτουμε πως θα του ζήτησε ο συγκεκριμένος πρόεδρος να του γράψει μια ομιλία για τη γιορτή της 28ης και ο νεαρός υποψήφιος φοιτητής δε θέλησε να του χαλάσει το χατίρι. Στα πλαίσια αυτά θα πρέπει να εκλάβουμε και όσες αναφορές γίνονται σε τότε κυβερνήσεις και στο βασιλιά. Βεβαίως και ο ίδιος εκείνη την εποχή ήταν βαθιά επηρεασμένος από τις συντηρητικές απόψεις του τόπου του, όπως αποδεικνύεται και από αλληγραφία του που έχει δει το φως της δημοσιότητας.

• ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΑ ΧΕΙΡΟΓΡΑΦΑ ΓΙΑ ΝΑ ΤΑ ΔΙΑΒΑΣΕΤΕ ΣΕ ΜΕΓΑΛΗ ΠΡΟΒΟΛΗ

Όταν ο Λιαντίνης συνάντησε τον Χάιζενμπεργκ

Γκέμμα. Σελίδα 141

"Πριν από χρόνους είχα τη χάρη να συντύχω για μία φορά το Βέρνερ Χάιζενμπεργκ. Ήταν ένα απόσπερο στη Σάλα Μπετόβεν στη Βόννη. Ιούλιος του 1972.

Είδα μπροστά μου ένα γεροντάκο στα 71 του χρόνια. Τα μάτια του ανοιχτόχρωμα. Είχαν μια λαμπυρότη που την εσκίαζε κάπως ο καιρός, ο κόπος, και μια μακρυνή ενατένιση. Ωσάν ιδέα θησαυρισμένης φροντίδας.

Μέτριος στο ανάστημα, φορώντας τη γινομένη σάρκωση της τρίτης ηλικίας, ωστόσο στυλός, ανάδινε την αίσθηση μιας ξεχασμένης ιλαρότητας. Οι κινήσεις του ήσαν ήμερες. Τα χαρακτηριστικά του αδρά παλαιωμένα. Στην έκφρασή του ανέβαινες να αποκρυπτογραφήσεις το αντηλάρισμα μιας μακρυνής νκηφόρας αποστρατείας, που κούρνιαζε μετέωρη, όπως η γλαύκα στο σούρουπο. Ήταν ντυμένος το ύφος της φτασμένης ηρεμίας. Τον εκόντεψα, άπλωσε το χέρι.

- Oh! video hominem, είπα.
- Ορώ τον άνδρα. Ja, ich verstehe das Lateinische und antworte griechisch, αποκρίθηκε.

Μέσα στα εκατομμύρια της Αγοράς του αιώνα μου, είδα για μια στιγμή έναν άνθρωπο, χωρίς να χρειάζεται να κρατήσω το μεσημεριανό φανάρι του αρχαίου Διογένη.

Φεύγοντας κυμάτιζα όπως ο Κάραγιαν με τα κλειστά μάτια, όταν κυβερνούσε την Pastorale του Μπετόβεν. Ανάμεσα στην καταιγίδα του καιρού από δω, κι από κει στο ποιμενικό τραγούδι της απλότητας. Στο Gewitter - Sturm, και στο Hirtengesang."

__________

Από τη Γκέμμα το κείμενο. Η φωτογραφία από τον άνθρωπο που δίπλα στο Δάσκαλο έζησε αυτή τη στιγμή. Δίπλα του εκείνο το απόσπερο πορεύτηκε προς τη μεγάλη σάλα Μπετόβεν του Γερμανικού Κοινοβουλίου. Η πρόσκληση ήταν για το ετήσιο συνέδριο των υποτρόφων του Ιδρύματος Humbolt, του οποίου πρόεδρος τότε ήταν ο Χάιζενμπεργκ. Σε λίγο θα άρχιζε η επίσημη έναρξη του συνεδρίου...

Ο Λιαντίνης τότε είδε τον άνδρα. Για μια στιγμή. Ούτε του μίλησε, ούτε τον χαιρέτησε... Φτάνει καμιά φορά και μία στιγμή να συντύχεις άνθρωπο τέτοιο δίχως το "μεσημεριανό φανάρι του Διογένη". Για να τον θυμηθείς στο κύκνειο άσμα σου. Και να κρατήσεις ξέχωρα στη μνήμη σου την αγαθή θέληση της μοίρας. Φτάνει η ζωντανή του εικόνα για να φύγεις "κυματίζοντας". Τον είδα. Τον αντίκρισα. Έστω και μια στιγμή.

Είπα ποιος τώρα μας έστειλε τη φωτογραφία. Ας την κρατήσουν οι μελετητές. Δίχως εκείνον που δίπλα βάδιζε. Δε το θέλησε ο ίδιος... Και σημείωσε με σεμνότητα στο μήνυμα:

"Ο δάσκαλος ενδιαφέρει, όχι εγώ."

Σεβόμαστε την επιθυμία και δε λέμε ούτε λέξη παραπάνω. Και διδασκόμαστε... Από το παράδειγμα.

• Κάντε κλικ στη φωτογραφία για να τη δείτε σε μεγαλύτερη προβολή.

ΤΟ ΠΥΡ ΤΟΥ ΛΙΑΝΤΙΝΗ

Με αφορμή την προηγούμενη ανάρτηση, Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ κάναμε μια μικρή ανασκόπηση στο θέμα της καύσης που ο Δάσκαλος σε αρκετά σημεία του έργου του ύμνησε. Της καύσης των νεκρών κυριολεκτικά αλλά και της καύσης μεταφορικά και συμβολικά.

Θυμίζουμε και ένα άρθρο του που πριν από καιρό αναρτήσαμε:

ΑΙΣΘΗΤΙΚΟ ΑΙΤΗΜΑ Η ΚΑΥΣΗ ΤΩΝ ΝΕΚΡΩΝ

"Εν αρχή ην η ομορφιά. Τούτη την πρόταση, που έχει λόγο Θεογονίας και Γένεσης, ο Ντοστογιέβσκι, καθώς είναι γνωστό, στον Ηλίθιό του την έντυσε μ' ένα χιτώνα αθανασίας: η εμορφιά θα σώσει τον κόσμο, είπε.

Βέβαια εδώ, στη χώρα του Θανάτου δηλαδή, ο κόσμος δεν σώζεται αλλά χάνεται. Γιατί ο θάνατος είναι το τέλος και η κατάλυση. Ο Θάνατος είναι η επιστροφή "εις το μεγάλο Τίποτε", όπως λέει και κλαίει ο Καβάφης μαζί με "Τα Άλογα του Αχιλλέως".

Κατά ποία έννοια λοιπόν η καύση των νεκρών μπορεί να 'ναι φαινόμενο αισθητικό; Πώς μέσα σ' αυτή την πράξη ημπορούμε να δούμε την εμορφιά, την εντιμότητα, την ανδρεία, και τη σοφία της απλής γνώσης; Η απόκριση στο ερώτημα είναι δύσκολη και σκοτεινή. Όσο σκοτεινός είναι και ο ίδιος ο Θάνατος. Ωστόσο η απόκριση είναι και απλή. Όσο απλός και βέβαιος είναι και ο ίδιος ο Θάνατος. Όλοι γνωρίζουμε πως σε κάποια στροφή ο θάνατος μάς έχει το αδυσώπητο στρατοκαρτέρι του στημένο.

Η απόκριση λοιπόν είναι απλή, γιατί η φλόγα είναι έμορφο πράγμα. Πρώτα είναι μια δράση δημιουργική. Και ύστερα είναι μια αντίδραση αγνιστική και καθαρτήρια.

Η φωτιά, λένε οι αστροφυσικοί, γέννησε το σύμπαν. Μέσα στο χάος σε μια έκρηξη πρώτη τινάχτηκε η πρώτη ενέργεια που είχε θερμοκρασία τρισεκατομμυρίων βαθμών Κελσίου. Η ενέργεια αυτή άρχισε να μικραίνει και να ψύχεται. Ταυτόχρονα όμως άρχισε να απλώνεται σχηματίζοντας τους γαλαξίες, τους νεφελοειδείς, τα συστήματα, τους αστέρες, τους πλανήτες, τα ψάρια, τα πετεινά και τα Πρωτεύοντα. Σήμερα η φλόγα εκείνη ξέπεσε στα δεκαοχτώ εκατομμύρια βαθμούς Κελσίου στον πυρήνα του ήλιου μας.

Οι ίδιοι επιστήμονες μάς λένε ότι μέσα από μια ανάλογη κατακαμίνεψη θα περάσουν ένας ένας οι αστέρες καθώς θα καταρρέουν. Προτού ένας αστέρας ξεπέσει στη "μελανή οπή" ή στο "λευκό νάνο", προτού δηλαδή γίνει ένα αστρικό πτώμα, θα διαλυθεί μέσα στο κατάφλογο λιώσιμο μιας τρομερής έκρηξης. Οι υπερκαινοφανείς, καθώς λένε.

Και στις δύο περιπτώσεις, στην κοσμική δημιουργία και στον κοσμικό αφανισμό, από αισθητική άποψη έχουμε μια δήλωση του Υπέροχου. Και το Υπέροχο είναι η ανώτερη κατηγορία του ωραίου, όπως δίδαξε ο Καντ.

Το υπέροχο είναι η άλαλη εμορφιά του κεραυνού, της καταιγίδας, της τρικυμίας, του σεισμού, των ηφαιστείων, του έρωτα και του θανάτου. Καταστάσεις ορίων. Εδώ η εμορφιά σκοτώνει.

Η υπεροχή της φωτιάς απέναντι στο νερό και το χώμα. Η υπεροχή της διάλυσης του σώματος μέσα σ' ένα καταποτήρα αστραπής σε σύγκριση με το σάπισμα και την αποσύνθεση. Η υπεροχή ενός αιθέριου και ταχύτατου ατμισμού της ύλης απέναντι στην αργή δυσοσμία, στην κατακάκωση και στον εξευτελισμό της φτωχής μας σάρκας στις χώρες των σκουληκιών και των μικροβίων, είναι αυταπόδεικτη και ψηλαφητή. Αποστρέφεται κάθε συνηγορία.

Η θέσπιση και στη χώρα μας της προαιρετικής καύσης των νεκρών είναι πολλά άλλα. Κοντά σε τούτα είναι και αίτημα αισθητικό. Και επειδή τη θεωρία την κατακυρώνει το πείραμα μόνο, έχω να δώσω και την πειραματική μου απόδειξη.

Έχουμε δύο Έλληνες καλλιτέχνες πρώτου βαθμού. Είναι γνωστοί στις θάλασσες και στις ηπείρους της Γης περισσότερο και από τα δύο Νόμπελ της ποίησής μας. Είναι η Μαρία Κάλλας και ο Δημήτρης Μητρόπουλος. Και οι δύο ζητήσανε, περνώντας το αγνό καταλυτήριο της φλόγας, να γίνει το σώμα τους τέφρα. Σύμπτωση; Ίσως. Ωστόσο η τελευταία τους θέληση ήταν μια ομολογία θεωρίας και πράξης. Ήταν η μουσική Συμφωνία της εμορφιάς και του θανάτου."

ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ - 22/12/89

Τέτοιες αναστροφές στο δικό του λόγο δεν μπορεί παρά να οδηγούν σε τεράστιες απορίες για τον πραγματικό Λιαντίνη... Ήταν ο Λιαντίνης εκείνος ο σκελετός που βρέθηκε στην τελική φάση της αποσύνθεσης στην κορυφή του Ταϋγέτου στις 5 Ιουλίου του 2005; Αυτός ο ίδιος που ύμνησε την καύση των νεκρών και την "υπεροχή της φωτιάς απέναντι στο νερό και το χώμα. Την υπεροχή της διάλυσης του σώματος μέσα σ' ένα καταποτήρα αστραπής σε σύγκριση με το σάπισμα και την αποσύνθεση;" Πώς τότε επέλεξε για τον εαυτό του ακριβώς το σάπισμα και την αποσύνθεση;

Μίλησε για "την υπεροχή ενός αιθέριου και ταχύτατου ατμισμού της ύλης απέναντι στην αργή δυσοσμία, στην κατακάκωση και στον εξευτελισμό της φτωχής μας σάρκας στις χώρες των σκουληκιών και των μικροβίων" και όμως σ' αυτό τον εξευτελισμό παρέδωσε και τη δική του σάρκα;

Κι έχουμε πια παράλληλα την προσωπική του επιστολή στις 20/1/1997 όπου ρητά αναφέρει και χρόνο που θα τον κάψει η αγαπημένη του, "Η κυρία του, το κερί και η λαμπάδα του", προσφωνήσεις που ο ίδιος ερμηνεύει με το: "Μια και θα με κάψεις". Σε δεκαεφτά χρόνια, γράφει λίγο παρακάτω...

Ο Λιαντίνης όμως σε λιγότερο από δύο χρόνια από εκείνη την επιστολή έφυγε και χάθηκε. Τι άλλαξε; Ή μήπως όχι; Μήπως ήταν εξαρχής έτσι σχεδιασμένο; Να φύγει και να χαθεί, να πορευτεί τον ακριβό θάνατο του Οιδίποδα, όπως ανέφερε στο τελευταίο του γράμμα; Εκεί που έγραφε και το:

"Αν όμως δεν αντέξω να υψωθώ στην ανδρεία που αξιώνει αυτός ο τρόπος, και ευρεθεί ο νεκρός μου σε τόπο όχι ασφαλή, να φροντίσεις με τη μανούλα και το Διγενή, να τον κάψετε σε ένα αποτεφρωτήριο της Ευρώπης."

Δίπλα όμως στις προσωπικές τούτες επιστολές έχουμε και τις συχνές καταθέσεις προς τους μαθητές του για το ίδιο ζήτημα. Χαρακτηριστικό απόσπασμα εκείνο που συμπεριλάβαμε στο βίντεο. Εκεί και τον ακούμε να λέει κάτι που συχνά συνήθιζε:

"Υπάρχει κάτι πιο σπουδαίο (από το να κάψεις τα χειρόγραφά σου). Να κάψεις τον ίδιο σου τον εαυτό."

Διχάζουν και προβληματίζουν όλες αυτές οι αναφορές του. Ποια λύση τελικά επέλεξε; Αίνιγμα μας το άφησε και αυτό...

Ή μήπως η απάντηση είναι:

"αυταπόδεικτη και ψηλαφητή και αποστρέφεται κάθε συνηγορία";

Η λύση του αινίγματος ίσως πεισματικά να κρύβεται στο παρακάτω κείμενο του Δημήτρη Λιαντίνη που χτες μόλις είδε το φως της δημοσιότητας:

ΚΥΚΛΩΠΕΙΑ ΠΡΙΝ ΤΗΝ ΚΥΚΛΩΠΕΙΑ ΤΗΣ ΓΚΕΜΜΑΣ ΤΟΥ ΛΙΑΝΤΙΝΗ

"(Ανέκδοτο κείμενο)

Η όποια ανθρώπινη πράξη, το να κοσμήσει λογουχάρη ο Φειδίας τον Παρθενώνα, το να πολεμήσει ο Καραϊσκάκης στην Αράχωβα, το να γράψει την Κλειώ ο Ηρόδοτος ή να ανακαλύψει ο Γαλιλαίος το δορυφόρο Γανυμήδη στον πλανήτη Δία, είναι και μια κυκλώπεια νικητήρια. Είναι μια δοκιμασία της ανθρώπινης ύπαρξης σοβαρή και άγρια μέχρι θανάτου.

Αν επιτύχουμε, έχει καλώς. Γιατί στην επίθεση σταθήκαμε, και δε μας πήραν τα πίσω. Καταπαλαίψαμε τον Πολύφημο. Εσώσαμε να επιβιώσουμε πάλι. Και ετοιμαζόμαστε για το καινούργιο μελλούμενο. Το σκοτεινό και το άσπονδο.

Αν όμως αποτύχουμε κακώς. Γιατί δύο δύο πηγαίνουμε σαν τους άτυχους συντρόφους του Οδυσσέα στον Άδη. Το τέρας μας καταπίνει. Κι απέ, κάθεται και ξερνά τα κομμάτια μας μέσα σε μεθύσι τυφλό, σε χολή και σε ρεψίματα. Τα ξερατά του Πολύφημου είναι αυτό που το λέμε αλλιώς: το εντάφιο πανηγύρι των σκουλήκων. Ωσάν αποθάνετε, έχετε ζητήσει να σας κάψουν, για να μη σας ξεράσει ο Κύκλωπας.

Η Κυκλώπεια μας παραγγέλνει πως η κάθε μας πράξη είναι μια επιχείρηση μέχρι θανάτου. Πως κάθε φορά που ξεκινάμε ένα έργο, γίνεται ο καθένας κι από ένας μικρός δόκιμος ήρωας. Ένας πυγμαίος Ηρακλής, αλλά Ηρακλής. Και κυρίως αυτό, πως πριν την πράξη δεν υπάρχουμε.
............................................................................................................................

Όταν όμως αδράξουμε κρατερά στα χέρια το προσωπικό μας δράμα˙ όταν η εξυπνάδα και η φρόνηση κρατήσουν στους όρους του παιγνιδιού˙ όταν σταθούμε στα σύνορα του ανθρώπινου μέτρου με γνώση και με πειθαρχία και με εμμονή και με κόπο, τότε θα γίνει ο τρόπος να φτάσουμε στο νικητήριο τέλος. Και εκείνη είναι η στιγμή που ιδρύσαμε τον εαυτό μας.

Η παρουσία μας δηλαδή μέσα στον καιρό και στον κόπο γίνεται πράμα στέρεο. Εκεί που πρώτα ήταν διανόημα, αφάνεια, και αγέρας. Τώρα αποχτάμε το όνομα. Η πράξη μας δημιουργεί, και η πράξη μας ονομάζει.

Ο Οδυσσέας αναμετρήθηκε με τον Κύκλωπα. Και σαν αφήκε πίσω του την εμπειρία της θανάσιμης δοκιμασίας, είδε να ανεβαίνει μπροστά του το ουράνιο τόξο της νίκης. Να ρίχνει τα θεμέλια της στα νερά, και να στεφανώνει το θαλασσινό ταξίδι του. Ο ήρωας ντυμένος τα κόκκινα περνά από κάτου, σαν από αψίδα θριάμβου. Είναι η στιγμή που ημπορεί να φωνάξει το όνομά του. Τώρα το αποκτά φυσικά και αναγκαία. Το δημιούργημα, η πράξη του, όπως η πεδιάδα έχτισε τον Όλυμπο, και η θάλασσα γέννησε την Κρήτη.

Έι Πολύφημε, άτσαλε και χάχα,
αν ποτέ σε ρωτήσουνε ποτές ποιος σε τύφλωσε,
να ειπείς ο Οδυσσέας. Ο καστροκαταλύτης."

________________

• ΣΗΜΕΙΩΣΗ 14/2/2010: Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ. Ημερομηνία αρχικής ανάρτησης: 3/12/2008. Από την ανάρτηση αυτή κρατάμε ως ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο στην πορεία της αναζήτησης της λύσης του αινίγματος του Δημήτρη Λιαντίνη εκείνη τη φράση για την Κυκλώπεια, που μας παραγγέλνει ότι κάθε μας πράξη είναι μια επιχείρηση μέχρι θανάτου... Και με τη φράση αυτή ξαναγυρνάμε στο τελευταίο γράμμα του Λιαντίνη, εκείνο που αρχίζει με τα εξής:

"Φεύγω αυτοθέλητα. Αφανίζομαι όρθιος, στιβαρός και περήφανος. Ετοίμασα τούτη την ώρα βήμα- βήμα ολόκληρη τη ζωή μου, που υπήρξε πολλά πράγματα, αλλά πάνω από όλα εστάθηκε μια προσεκτική μελέτη θανάτου. Τώρα που ανοίγω τα χέρια μου και μέσα τους συντρίβω τον κόσμο, είμαι κατάφορτος με αισθήματα επιδοκιμασίας και κατάφασης.

Πεθαίνω υγιής στο σώμα και στο μυαλό, όσο καθαρό είναι το νωπό χιόνι στα όρη και το επεξεργασμένο Γαλάζιο διαμάντι. [...]

Η τελευταία μου πράξη έχει το νόημα της διαμαρτύρησης για το κακό που ετοιμάζουμε εμείς οι ενήλικοι στις αθώες νέες γενεές που έρχουνται. Ζούμε τη ζωή μας τρώγοντας τις σάρκες τους. Ένα κακό αβυσσαλέο στη φρίκη του. Η λύπη μου γι αυτο το έγκλημα με σκοτώνει."

Μπορούμε τώρα πια εκείνο το "πεθαίνω" - συνοδευμένο και από τη λέξη "πράξη" - να μην το διαβάζουμε πολύ πιο υποψιασμένοι από την αρχική μας ευκολοπιστία της κυριολεκτικής σημασίας;

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ

Από το φόρουμ HOMA EDUCANDUS και ανάρτηση του μέλους ΦΩΤΕΙΝΗ με τίτλο Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ, αναδημοσιεύουμε ένα πραγματικά συγκλονιστικό ντοκουμέντο. Πρόκειται για επιστολή του Δημήτρη Λιαντίνη με ημερομηνία 20.1.1997, μικρό δηλαδή διάστημα πριν εξαφανιστεί. (1.6.1998)

Μέχρι τώρα γνωρίζαμε πολύ καλά τι έγραψε ο Λιαντίνης στο τελευταίο γράμμα προς την κόρη του, το γράμμα που δόθηκε στη δημοσιότητα από τις πρώτες κιόλας μέρες της εξαφάνισής του. Από τις λέξεις μάλιστα αυτού του τελευταίου γράμματος πολλοί πρόβαλαν κατά καιρούς τον ισχυρισμό πως ουδεμία αμφιβολία υπάρχει ότι ο Λιαντίνης ανέβηκε στον Ταΰγετο και αυτοκτόνησε. Μα δε βλέπετε, έλεγαν, αφού γράφει: "Πεθαίνω". Δεν μπορεί ένας τέτοιος άνθρωπος να το γράψει και να μην το κάνει.

Την ίδια ώρα είχαμε όμως και τη σθεναρή αντίσταση της συζύγου του Δημήτρη Λιαντίνη, της κ. Νικολίτσας Γεωργοπούλου, που αρνιόταν κατηγορηματικά την εκδοχή πως ο άντρας της πέθανε. Για όσο διάστημα δεν τη γνωρίζαμε προσωπικά, στεκόμαστε κι εμείς πολύ σκεπτικοί μπροστά σε αυτές τις δηλώσεις της. Όταν όμως πια μας δόθηκε η χαρά να τη συναντήσουμε και όταν πολύ περισσότερο έθεσε υπόψη μας πολλά από τα ντοκουμέντα που διατηρεί επιμελώς στο αρχείο της, άρχισε να κλονίζεται η βεβαιότητα που ως τότε είχαμε. Από ένα σημείο μάλιστα και μετά πειστήκαμε πως η κ. Λιαντίνη είχε βάσιμους λόγους να υποστηρίζει όσα έλεγε. Ένα από αυτά είναι και το ντοκουμέντο που σήμερα αναδημοσιεύουμε. Διαβάστε το και θα καταλάβετε το γιατί:

Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ ΚΑΙ ΟΧΙ Ο ΚΑΤΑΣΚΕΥΑΣΜΕΝΟΣ, ΠΑΡΑΧΑΡΑΓΜΕΝΟΣ ΚΑΙ ΣΑΛΕΜΕΝΟΣ ΑΥΤΟΧΕΙΡΑΣ


Η παρακάτω επιστολή γράφτηκε από το Λιαντίνη και απεστάλη στον παραλήπτη της στο Μόναχο στις 20. 1. 1997 *.

Κυρία, και κερί και λαμπάδα μου, (Μια και θα με κάψεις).

Σήμερα έβαλα φωτιά στο περιβόλι σου. Προτού μας κάψει η Αφροδίτη, φωτιά της έβαλα στο σπίτι, που λέει ο γερο-Βάρναλης.

Η μέρα ήτανε λαμπρή. Σάββατο, η ώρα 2. Ο ήλιος άστραφτε της τύφλωσης. Και τα βουνά ολόγυρα, η Πάρνηθα κι ο Βριλησός «ένα θριαμβικό κατόρθωμα» της φύσης.
Ράντισα με πετρόλαδο τα φρύγανα και τα έβαλα στην ίσκα. Περιέζωσαν οι φλόγες με βιάση και με αγκούσα τα λιόκλαδα, και σηκώθηκε η πύρινη γλώσσα δώδεκα πήχες. Για μια στιγμή λαμπύρισε και φλογίστηκε και τριζοβόλησε ολόκληρος ο κήπος σου. Ως τα σύρματα την άκρη.

Έ ρε χαημός! Εφώναζα. Τώρα θα’ ρθούνε οι αστυνόμοι και θα κάνουμε χάζι. Έ ρε χαημός! Σαν τη φωτιά που έβαλε ο Αλέξανδρος, και έκαψε το νεκρό του Ηφαιστίωνα. Τότες που έκοψε και σώριασε όλα τα δάση της Ασίας.

Δώδεκα λεφτά εκράτησε το μεγάλο σαλαγητό. Μετά άρχισε να κατεβαίνει. Έτσι θα με κάψεις κι εσύ συλλογίστηκα. Μετά από δέκα εφτά χρόνια. Να με τυλίξει η φάγουσα του Ήφαιστου λαίμαργη, και ν’ ανεβώ αστραπή στον «έμπυρο» ουρανό του Δάντη. Η αγνή και αγνιστήρια φλόγα να τελέσει το καθαρό έργο.
Ίνα πληρωθεί το ρηθέν Ηρακλείτου:

«Πάντα γαρ το πυρ επελθόν κρινεί και καταλήψεται».

Έφτασε, στα τελειώματα, ένα γεροντάκι ανάπηρο και παρακαλούσε να σώσω λίγα ξύλα για το φώκο του. – Ρε παπού! του λέω, τώρα που καήκανε μού ‘ρχεσαι. Τι να σε κάμω. Εμάζεψα με την τζουγκράνα και του κουβάλησα έξω όσα μισοκαμμένα δαυλιά μπόρεσα. Καθώς τα σήκωνα χειρόβολα ένα μού ΄καψε το χιτώνιο το γαλάζιο. Κάνω έτσι, και κάπνιζα σα μελίσσι. Το ΄σβησα βρίζοντας. Μια τρύπα τρεις πόντους. Στο στήθος. Ως το πουκάμισο μου χύθηκε. Έτσι επλήρωσα και το τίμημα για το έργο να σου παστρέψω τον κήπο, που λέει ο λαός.

Α δε στοιχειώσετ’ άνθρωπο, γιοφύρι δε στεριώνει. Την άνοιξη όμως θα περπατάς στις λευκές μαργαρίτες.

Σε περιβολάκι μπαίνω
Μαργαριταροσπαρμένο

Γεια σου και χαρά σου.

Λιαντίνης

Κηφισιά 20. 1. 1997

* Έχει τηρηθεί ευλαβητικά η ορθογραφία και η στίξη του χειρογράφου.

__________________

ΣΧΟΛΙΑΣΜΟΣ

Σχολιάζοντας την επιστολή αυτή, οφείλουμε πρώτα πρώτα να επαναλάβουμε πως η ύπαρξή της μας ήταν γνωστή εδώ και καιρό. Δεν αποτέλεσε δηλαδή κεραυνό εν αιθρία. Μόνο που ως τώρα δεν είχαμε το δικαίωμα να τη δημοσιοποιήσουμε. Στο σημείο αυτό οι διαχειριστές του blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ είμαστε ιδιαίτερα τυπικοί και προσεκτικοί. Και έχουμε σοβαρούς λόγους ιδιαίτερα όταν πρόκειται για ανέκδοτα κείμενα του Λιαντίνη. Πρώτα πρώτα από σεβασμό της νομοθεσίας περί πνευματικής ιδιοκτησίας. Αλλά και από σεβασμό απέναντι στον ίδιο το Δάσκαλο, καθώς κάποια κείμενά του μπορεί και ο ίδιος να μην ήθελε να έρθουν στη δημοσιότητα πριν πληρωθεί ο κατάλληλος χρόνος.


Τώρα όμως, με δέκα ολόκληρους χρόνους από την εξαφάνισή του κι αφού η σύζυγός του μας δίνει την άδεια, δεν έχουμε κανένα λόγο να αποκρύπτουμε και τέτοια ντοκουμέντα.

Το ιδιαίτερα σημαντικό στοιχείο της επιστολής δεν είναι βέβαια ο παιδικός θα λέγαμε ενθουσιασμός του Λιαντίνη για τη φωτιά που άναψε στον κήπο του. Αλλά η φράση που τονίσαμε με διαφορετικό χρώμα και μάλιστα σε συνδυασμό με την ημερομηνία που γράφτηκε η επιστολή. Επιστολή που όλοι καταλαβαίνουμε σε ποια απευθύνεται, ποια δηλαδή ήταν το κερί του και η λαμπάδα του όπως την προσφωνεί και που εκείνο το διάστημα βρισκόταν για επαγγελματικές υποχρεώσεις στο Μόναχο της Γερμανίας.

Ο Λιαντίνης λοιπόν γράφει ξεκάθαρα στο γράμμα αυτό πως η κυρία που θα παραλάβει την επιστολή θα τον κάψει μετά από "δέκα εφτά χρόνια".

Φανταστείτε τώρα σε ποια θέση βρέθηκε ο παραλήπτης της επιστολής όταν ενάμιση χρόνο αργότερα διάβασε το άλλο γράμμα, το τελευταίο όπως το αποκαλούμε γράμμα του Λιαντίνη. Αντιγράφω χαρακτηριστικό απόσπασμα από αυτό το γράμμα:

[...] Θα δοκιμάσω να πορευτώ τον ακριβό θάνατο του Οιδίποδα. Αν όμως δεν αντέξω να υψωθώ στην ανδρεία που αξιώνει αυτός ο τρόπος, και ευρεθεί ο νεκρός μου σε τόπο όχι ασφαλή, να φροντίσεις με τη μανούλα και το Διγενή, να τον κάψετε σε ένα αποτεφρωτήριο της Ευρώπης.

Έζησα έρημος και ισχυρός.

Λιαντίνης

Ημερομηνία στο γράμμα αυτό δεν υπήρχε. Κάτι παράξενο για τις συνήθειες του Δημήτρη Λιαντίνη που σε όλα του γράμματα έγραφε και την ημερομηνία. Όπως το είδαμε και στο άλλο που έστειλε στο Μόναχο.

Και ρωτάμε το απλό και το αυτονόητο. Ο άνθρωπος που είχε διαβάσει και το άλλο γράμμα, όταν πια πήρε στα χέρια του και το δεύτερο, τι νομίζετε πως σκέφτηκε; "Θα με κάψεις" έγραφε ο Λιαντίνης στο πρώτο, "να κάψετε τον νεκρό μου" (αν ευρεθεί... σε τόπο όχι ασφαλή) ζητούσε στο δεύτερο.

Αν λοιπόν δεχτούμε ότι ο Λιαντίνης δεν ήταν ο άνθρωπος που άλλα έγραφε και άλλα έκανε, αυτό το βασικό ισχυρισμό που κάποιοι προβάλλουν για να αποδείξουν πως αυτοκτόνησε, τότε πραγματικά θα βρεθούμε σε μεγάλο δίλημμα. Δίλημμα που σχετίζεται στενά με την ανεύρεση του "σκελετού" στον Ταΰγετο τον Ιούλιο του 2005 και με τη μαρτυρία του ανθρώπου που αποκάλυψε το σημείο εύρεσης. Εκείνος κατέθεσε στις αρχές πως ο Λιαντίνης του ζήτησε να αποκαλύψει το σημείο μετά από εφτά χρόνια, δηλαδή το 2005. Ενώ στην πρώτη του επιστολή δήλωνε πως θα τον κάψουν σε δέκα εφτά χρόνια, δηλαδή το 2014.

Βρισκόμαστε μόλις στο 2008 και δεν μπορούμε να παραστήσουμε τον Τειρεσία και τους ομότεχνούς του για το τι θα συμβεί μετά από έξι χρόνια... Το μόνο που μπορούσαμε να κάνουμε ήταν να διευκολύνουμε τη δημοσιοποίηση του ντοκουμέντου. Κι ο καθένας ας βγάλει τα δικά του συμπεράσματα.

Τέλος, για να γίνει πλέον παραστατική η σκηνή που περιγράφει ο Λιαντίνης από τον κήπο του σπιτιού του, δημοσιεύουμε και την παρακάτω φωτογραφία που είχαμε και στο παρελθόν ξαναδημοσιεύσει:

Είναι την ίδια περίπου περίοδο που συνέβη και το περιστατικό με τη φωτιά. Εδώ βέβαια βλέπουμε τη διαδικασία του ποτίσματος, το αντίθετο θα λέγαμε από την πυρπόληση... Κι ανάμεσα, ανάμεσα στο πυρ και στο νερό, υπήρξε η αναγέννηση του κήπου. Συμβολικό; Βεβαίως συμβολικό. Όπως τα πάντα στη φιλοσοφία του Δημήτρη Λιαντίνη. Και μόνο μέσω συμβολισμών μπορεί κανείς να τον προσεγγίσει όσο αβέβαια και αν νιώθει τα βήματά του...

_____________

Διευκρίνιση:

Ο κήπος που "πυρπολήθηκε" ήταν του άκτιστου ακόμη τότε οικοπέδου της οικογένειας Λιαντίνη - λίγα μέτρα μακρύτερα από το ως τότε σπίτι και τον κήπο που βλέπουμε το Δημήτρη Λιαντίνη να ποτίζει.

________________________

• 14/2/2010 ΣΗΜΕΙΩΣΗ: Η ανάρτηση αυτή αναδημοσιεύεται από το blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ. Ημερομηνία αρχικής ανάρτησης: 26/11/2008. Είναι καίριας σημασίας καθώς το ντοκουμέντο που περιλαμβάνει ανέτρεψε πολλά που ως τότε πιστεύαμε για το Λιαντίνη, αιτιολογώντας και τον τίτλο: Ο ΠΡΑΓΜΑΤΙΚΟΣ ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ - όπως σημείωνα και όταν έγινε η δημοσίευση του ντοκουμέντου στο φόρουμ HOMA EDUCANDUS. Δες περισσότερα εδώ.

Λιαντίνης από τη Λιαντίνα αλλά "Εκ Πολοβίτσης ορμώμενος"

Δημήτρης Λιαντίνης. Από τη Λιαντίνα Λακωνίας... Έτσι ξέρουμε και έτσι εξηγούμε και το όνομα που διάλεξε. Γιατί είναι γνωστό στους περισσότερους ότι το όνομα "Λιαντίνης" είναι επιλογή του και όχι όνομα της οικογένειάς του. Το πραγματικό ή πιο σωστά το αρχικό του όνομα, εκείνο με το οποίο καταχωρήθηκε στα μητρώα, ήταν Δημήτριος Νικολακάκος του Θεοδώρου. Με το όνομα αυτό σπούδασε και με το όνομα αυτό αναφέρεται ακόμη και στο διδακτορικό του τίτλο:

Όμως, αν και η καταγωγή του είναι βέβαιο πως είναι από το μικρό χωριουδάκι Λιαντίνα του νομού Λακωνίας, λίγο μετά τη Σπάρτη και στη διαδρομή προς Γύθειο, στα αριστερά του δρόμου και στους πρόποδες του Ταϋγέτου, τα επίσημα έγγραφα τον αναφέρουν:

"ΕΚ ΠΟΛΟΒΙΤΣΗΣ ΛΑΚΩΝΙΑΣ ΟΡΜΩΜΕΝΟΝ"

Η Πολοβίτσα είναι χωριό γειτονικό της Λιαντίνας. Μάλιστα, ο ίδιος ο Λιαντίνης, εκεί αναφέρει ότι γεννήθηκε, στην Πολοβίτσα της Λακεδαίμονος, και όχι στη Λιαντίνα...

Το βιογραφικό του από το οπισθόφυλλο της Γκέμμας

Εντύπωση και κατάπληξη... Ειδικά αν λάβουμε υπόψη τη φιλολογία που έχει αναπτυχθεί γύρω από τους λόγους που διάλεξε το όνομα "Λιαντίνης". Πρόσφατα, βλέποντας κάποιο βίντεο στο Google, είδα το Λιαντίνη με παρέα μαθητών του να δέχεται ερώτηση για το επώνυμό του. Απάντηση; Περί ανέμων και υδάτων... Ή πιο σωστά, περί Πελέ!!! Αφού αντί να απαντήσει προτίμησε να γυρίσει την ερώτηση: "Πώς λένε τον Πελέ"!

Άντε τώρα να θυμηθούν οι μαθητές του πώς λένε το Βραζιλιάνο άσσο της μπάλας. Για να μη μένετε με την απορία, Έντσον Αράντες ντο Νασιμέντο είναι το όνομα του Πελέ. Βοηθάει αυτό σε τίποτα; Εμένα καθόλου... Με την απορία μένω.

Όμως, χάρη στα ντοκουμέντα που μας παραχώρησε πρόσφατα η κ. Νικολίτσα Λιαντίνη, έχουμε ένα ακόμη στοιχείο γύρω από το θέμα αυτό:

Πρόκειται για φωτοτυπία από απόκομμα εφημερίδας, προέρχεται από το προσωπικό του αρχείο και συγκεκριμένα από αντίγραφο άρθρου του σε ένθετο της εφημερίδας ΑΠΟΓΕΥΜΑΤΙΝΗ. Αντιγράφουμε το κείμενο για να είναι πιο ευανάγνωστο:

"Ο Δημήτρης Λιαντίνης γεννήθηκε στην Πολοβίτσα της Λακεδαίμονος στα 1942. Χωριό που από το όνομά του ο συνθέτης Μποροντίν εμπνεύστηκε τους "πολοβιτσιανούς χορούς" στην όπερά του "Πρίγκιπας Ιγκόρ". Σπούδασε στην Αθήνα και τη Γερμανία. Είναι πανεπιστημιακός δάσκαλος. Έχει γράψει βιβλία για τον Ρίλκε, τον Νίτσε, τον Σολωμό, τον Καβάφη και τον Σεφέρη."

Το στοιχείο που εδώ ενδιαφέρει ιδιαίτερα είναι η αναφορά στην περίφημη Πολοβίτσα της Λακεδαίμονος αλλά και τα σχόλια που τη συνοδεύουν. Προφανώς, και ξέροντας το Λιαντίνη, δε θα έγραφε κάτι τέτοιο αν δεν το είχε ψάξει... Και καθώς σήμερα είναι η μέρα που πέθανε ο σπουδαίος Ρώσος συνθέτης, Αλεξάντερ Μποροντίν (1833-1887), μόλις στα 53 του χρόνια, όλα τούτα ξανάρθαν στο νου μας... Με όλες τις απορίες που τα συνοδεύουν.

Σήμερα όμως δεν έχουμε σκοπό να ασχοληθούμε με τα αινίγματα. Μόνο να παρουσιάσουμε τους περίφημους πολοβιτσιανούς χορούς από την όπερα "Πρίγκηπας Ιγκόρ" του Μποροντίν. Του Μποροντίν που το κύριο επάγγελμά του ήταν χημικός και φαρμακοποιός!!! Έμεινε όμως γνωστός ως μέλος της περίφημης ομάδας των 5, ή στα ρώσικα “Могучая кучка” που σημαίνει "ισχυρή χούφτα". Αυτοί οι 5 δεν ήταν παρά μια μουσική ομάδα πέντε ρώσων συνθετών που συνεργάστηκαν για να προβάλουν στην Ευρώπη την εθνική μουσική της Ρωσίας. Στην ίδια ομάδα συμμετείχαν και οι γνωστοί Μουσόργκσκι και Ρίμσκι - Κόρσακοφ. Μάλιστα ο τελευταίος ανέλαβε μετά το θάνατο το Μποροντίν να ολοκληρώσει την όπερα που αναφέραμε, καθώς ο δημιουργός της την είχε αφήσει ημιτελή. Στην εκτέλεση που παρουσιάζουμε παίρνουν μέρος η φιλαρμονική του Βερολίνου και μαέστρος είναι ο Seiji Ozawa. Το φινάλε είναι λίγο απότομο... μάλλον για να ταιριάζει στις συνήθειες του συνθέτη να αφήνει ημιτελή τα έργα του. Θα σας αποζημιώσει όμως με τη διάρκεια, καθώς όλα τα άλλα βίντεο που εντοπίσαμε έδιναν αποσπασματικά τα διάφορα μέρη των χορών.

Παρουσιάζουμε ένα ακόμη βίντεο που εκτός από μουσική συνοδεύεται και από τραγούδι. Ερμηνεύει η Natasha Morozova και το τραγούδι λέγεται "Fly away on the wings of the wind" (Улетай на крыльях ветра). Πετώντας λοιπόν μακριά με τα φτερά του ανέμου...

___________________________

ΣΧΕΤΙΚΗ ΑΝΑΡΤΗΣΗ

ΑΥΤΟΒΙΟΓΡΑΦΙΑ ΛΙΑΝΤΙΝΗ

• ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΤΙΣ 12/2/2010: Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ. Ημερομηνία αρχικής ανάρτησης 27/2/2008

Ο πραματευτής του Λιαντίνη και του Γρυπάρη

24 του Μάη σήμερα. Σε μια βδομάδα η άνοιξη αποχαιρετά. Μια άνοιξη που τη βαδίσαμε με τη μνήμη μας στραμμένη στο Δάσκαλο Δημήτρη Λιαντίνη:

Η τελευταία άνοιξη... βαστάζοντας Επιτάφιο και Ανθεστηριώνα

Η τελευταία δική του άνοιξη μας κράτησε σε μελέτη και στοχασμό. Για τα δέκα χρόνια από τότε που έφυγε... Την 1η Ιούνη του 1998.

Κι όσο η "Μεγάλη Μέρα" πλησιάζει τόσο περισσότερο νιώθουμε απορία και το ΑΙΝΙΓΜΑ του να στέκεται γιγάντιο. Κι αν κάτι μας δίδαξε αυτό το οδοιπορικό είναι να απορρίψουμε κάθε τι το αυτονόητο στην υπόθεση Λιαντίνη. Καμία απάντηση για το τέλος του χωρίς απόδειξη. Επιλέγουμε το δρόμο της συνεχούς αναζήτησης. Όχι της εύκολης απάντησης.

Κι ήταν αυτός ο δρόμος, και οι συνοδοιπόροι που αξιωθήκαμε, ΔΩΡΟ μεγάλο στον αγώνα να προσεγγίσουμε την αλήθεια. Από το φόρουμ HOMA EDUCANDUS, το χώρο διαλόγου της ομάδας που στηρίζει και το BLOG ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ, αντιγράφουμε ένα σημαντικό στοιχείο που μάθαμε. Ένα ακόμη ψήγμα αλήθειας. Αφορά τα ευρήματα στη "σπηλιά" του Λιαντίνη:

Φωτεινή :

Διώνη, το κασετόφωνο τύπου AIWA περιείχε μια κασέτα η οποία περιλαμβάνει μαγνητοφωνήσεις από το τρίτο πρόγραμμα κλασικής μουσικής, όχι όμως Μπετόβεν και Eroica, και τη φωνή του Λιαντίνη να απαγγέλει τον "Πραματευτή" του Γρυπάρη.

Το θέμα είναι όμως άλλο. Το κασετόφωνο είχε εξαφανιστεί από το συρτάρι που φυλασσότανε από τις 28.5.1998 και δεν ξαναεπέστρεψε στο συρτάρι, ώστε να φύγει πάλι την 1.6.1998.

Για τις απορίες που το στοιχείο αυτό προσθέτει, συνεχίζεται ο διάλογος στο φόρουμ. Εδώ θα περιοριστούμε στην ανάρτηση του ποιήματος του Γρυπάρη. Στον "Πραματευτή" του. Που είναι το τελευταίο ηχητικό μήνυμα που θέλησε να μας αφήσει ο Λιαντίνης. Η αξία του τεράστια όχι μόνο γιατί είναι το τελευταίο, αλλά και για το περιεχόμενο:

Ο Πραματευτής του Γιάννη Γρυπάρη

Ήρθε απ' τη Πόλη νιος πραματευτής
με διαλεχτή πραμάτεια,
μ' ασημικά και χρυσικά
και με γλυκά τα μαύρα μάτια.

Κι οι νιες ποθοπλαντάζουν του χωριού
στις πόρτες και στα παρεθύρια,
κι οι παντρεμμένες ξενυχτάν
για τα σμιχτά γραφτά του φρύδια.

Τρίζωστη ζώνη ολόχρυση φορεί
σε δαχτυλίδι-μέση,
και πια η ωραία χήρα δε βαστά:
-"Πραματευτή, πολύ μ' αρέσει
η ζώνη που φορείς κι ό,τι να πεις
σου τάζω κι άλλα τόσα..."
-"Δε τη πουλώ μ' ουδέ φλουριά
μ' ουδ' όσα κι άλλα τόσα γρόσα.
Έτσι ωραία, -ωραία πως να σε πω,
ρόδο ή κρίνο;-
ένα μου κόστισε φιλί
κι όπου βρω δυο τη δίνω..."
-"Σύρε ταχιά στην Ώρια τη σπηλιά,
πραματευτή με τα ωραία μάτια,
και κει σου φέρνω τη τιμή
και παίρνω τη πραμάτεια".

Τραβά ταχιά στην Ώρια τη σπηλιά
και στου μεσημεριού τη ντάλα
φτάνει στην Ώρια τη σπηλιά
σε μούλα χρυσοκάπουλη καβάλλα.

Δένει τη μούλα στη ξυνομηλιά
που σκιώνει μπρος στο σπήλιο,
στα μάτια του που τον πλανάν
βάζει συχνά το χέρι αντήλιο
και τρώει και τρώει τη στράτα του χωριού,
δε φαίνεται κι ουδέ γρικιέται
και μπαίνει μέσα στη σπηλιά
κι αποκοιμιέται...

Μέσα στη στοιχειωμένη τη σπηλιά
που αποσταμένος γέρνει,
ύπνος τις φέρνει, ύπνος τις παίρνει:
Νεράιδες περδικόστηθες στητές
και μαρμαροτραχήλες,
ανίσκιωτα κορμιά αδειανά,
διανέματα κι ανατριχίλες,
στις κομπωτές πλεξούδες των φορούν
νεραϊδογνέματα και πολυτρίχια
κι έχουνε κρίνους δάχτυλα
ροδόφυλλα για νύχια
και χρυσομέταξα μαλλιά
κι ελιόμαυρες λαμπήθρες
-τέτοιες με μέλι σύγκαιρο μεστές
οι Υβλαίες κερήθρες.
Και μια, η Εξωτέρα, η Παγανή,
παγάνα του θανάτου,
χτυπά τον νιό πραματευτή
και παίρνει τα συλλοϊκά του.

Τώρα στη χώρα ο νιος πραματευτής
κλαίει και λέει πάλι κείνο:
-"Ένα μου κόστισε φιλί
κι όπου βρω δυο τη δίνω,
τη ζώνη πόπλεξε η καλή -ω ένα φιλί,
η αρρεβωνιαστικιά μου-
με πλάνεσε μια ξωτικιά στη ξενητειά
και πήρε τα συλλοϊκά μου"!

Την ανάρτηση του ποιήματος στο φόρουμ έκανε η χρήστης Λουκία Σοφού. Συντονίστρια του φόρουμ και ένας από τους ανθρώπους που προσπαθούν με τάξη και κλιτότητα να προσεγγίσουν το λόγο του Λιαντίνη. Αξίζει όμως να διαβάσετε και την απάντηση που κατέθεσε εκεί η αγαπημένη μας Φωτεινή, ένας άνθρωπος που με τις τεράστιες γνώσεις που διαθέτει γύρω από το Λιαντίνη μας έχει πολλές φορές βοηθήσει στο δύσκολο ταξίδι μας στο έργο του και στη ζωή του:

Λουκία,

Ο Πραματευτής του Γρυπάρη που επέζησε ως δημοτικό τραγούδι γράφτηκε το 1899 στις Σπέτσες. Πρόκειται για έμπνευση του ποιητή στηριγμένη σε ένα μύθο κυπριακού δημοτικού τραγουδιού με τίτλο «Άσμα πραγματευτού δηχθέντος υπό όφεως». Όμως ο Γρυπάρης ανανεώνει με τη δική του χάρη το κυπριακό τραγούδι.

Το ποίημα έχει τρεις ενότητες.

1. Η συνάντηση και το παζάρεμα της ζώνης.

2. Η άφιξη του πραματευτή στη σπηλιά και η αγωνία της αναμονής.

3. Το τραγικό χτύπημα του νου του πραματευτή.

Ακολουθεί ο επίλογος, το μοιρολόι του τραγικού νέου στην πλάνη της ξενιτειάς. Η «ζώνη η τρίζωστη» εκπροσωπεί συμβολικά την αξία της πίστης που κινδυνεύει να πλανηθεί, δεν έχει τιμή η ζώνη γιατί είναι πλεγμένη από τα χέρια της αρραβωνιαστικιάς του που περιμένει το γυρισμό του από τη χώρα. Η ζώνη είναι το κεντρικό σύμβολο του ποιήματος. Με αυτή τη ζώνη τελειώνει και το ποίημα με το παράπονο «με πλάνεψε μια ξωτικιά στην ξενιτειά και πήρε τα συλλοϊκά μου».

Το πρώτο μέρος του ποιήματος είναι ερωτικό, ειδυλλιακό. Το δεύτερο με τη σπηλιά και την αναμονή δραματικό (τη σπηλιά τη συνδέει με την Ώρια, για να δείξει το μαγικό χαρακτήρα. Επίσης η μούλα στη ξυνομηλιά είναι σύμβολο του δένδρου της γνώσης του καλού και του κακού). Η άπιστη στην υπόσχεσή της χήρα δεν φαίνεται να έρχεται και επιτείνει την αγωνία του. Έτσι κουρασμένος μπαίνει στη σπηλιά και αποκοιμιέται.

Στο τρίτο μέρος ο νέος χτυπημένος από τη μοίρα αντιμετωπίζει το χαμό, γιατί ο γυρισμός του είναι πια αδύνατος. Είναι πια δέσμιος των Νεράιδων που κυριαρχούν στη σπηλιά. Ο ποιητής τις περιγράφει τόσο ζωντανά, προκειμένου να φανερώσει την καταλυτική τους δύναμη πάνω στο λογισμό του νέου. Η τελευταία μάλιστα η «εξωτέρα η παγανή» έχει καταστροφική ομορφιά, τρελλαίνει τον πραματευτή, είναι η παγάνα του θανάτου. Αυτή η παγανή συναιρεί στη μορφή της την ωραία χήρα, τη μαγεία της ξενιτειάς. Και στον Επίλογο ο νέος με σύθαμπο λογισμό θρηνεί για το δράμα της ξενιτειάς που σαγηνεύει και ξελογιάζει.

_______________________

• ΣΗΜΕΙΩΣΗ 11/2/2010: Το κείμενο αναδημοσιεύεται από το blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ. Ημερομηνία αρχικής ανάρτησης: 24/5/2008

Σπάνιο ντοκουμέντο Λιαντίνη: Το ορειπορικό του

Ένα εξαιρετικό δώρο λάβαμε σήμερα από την κ. Νικολίτσα Λιαντίνη. Ένα ντοκουμέντο που πρώτη φορά δημοσιεύεται και περιλαμβάνει σημαντικότατες πληροφορίες σχετικά με το αίνιγμα που μας έθεσε ο Δημήτρης Λιαντίνης.

Πρόκειται για το περίφημο ορειπορικό του. Οι ιδιόχειρες δηλαδή σημειώσεις του που αναφέρουν τις ημερομηνίες ανάβασης στον Ταΰγετο.

Συνολικά υπάρχουν 14 καταγραφές. Η τελευταία χωρίς ημερομηνία. Μόνο μία γραμμή. Μια παύλα...

Το χρονικό εύρος καλύπτει περίοδο 6 ετών. Η πρώτη ανάβαση που αναφέρει έχει ημερομηνία 28/10/1992. Είναι η χρονιά που τον γνώρισα. Η χρονιά που τον είχα δάσκαλο. Πού να φανταστούμε τότε εμείς τι εκείνος σχεδίαζε; Και όμως θα έπρεπε...

Δείτε τι εννοώ... Κάτι που κι εγώ σήμερα το πρόσεξα.

Εμείς πού να ξέρουμε; Εκείνος όμως ξέρει πολύ καλά τι ετοιμάζει... Δείτε λοιπόν ποιο μάθημα μας έκανε στις 20 Οκτώβρη. Λίγες μέρες πριν ανέβει... Ήταν Τρίτη.

Την επόμενη Τρίτη το μάθημα δεν έγινε. Παραμονή της Εθνικής Γιορτής. Τη Δευτέρα, στις 26, ήταν η ονομαστική του εορτή. Εκείνος όμως άλλο γιορτάσι ετοιμαζόταν να στήσει. Με το νου του στη γνώση του μοιραίου τέλους, τη βαριά ανθρώπινη κληρονομιά. Η Φιλοσοφική Θεώρηση του Θανάτου περνά από τη θεωρία στην πράξη...

Η εμπειρία της πρώτης ανάγνωσης υπάρχει στο ΕΔΩ ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ της Γκέμμας. Ποιητικά; Ποιητικά...

Πηγή φωτογραφίας: mani.org.gr

"Όταν ανέβηκε για πρώτη φορά ο Εμπεδοκλής το όρος, άλλο επερίμενε και άλλο είδε.

Ωσάν επερπάτησε τους πρώτους λόφους. ωσάν έπιασε ν' ανηφορίζει τις απανωτές υπώρειες, τέσσερες πέντε η μία όλο και πιο ψηλά από την άλλη. ωσάν εκαβάλησε την τελευταία δειράδα και πάτησε την ακρώρειά της, εκεί αντίκρυσε την κορφή. Ξαφνικά.

Μανούλα μου! τί 'ταν εκείνο που ένιωσε τότες. Η ψυχή του εβούλιαξε. Πώς βουλιάζει φρύνος στη λάσπη, αν τύχει και τον πατήσει ιπποπόταμος; Του κόπηκαν τα ήπατα.

Ο τεράστιος φωτερός όγκος, που σαν τον αντίκρυζε από τον κάμπο εφάνταζε στα μάτια του απέραντα μακρυνός, χαμένος στα ύψη και στον ουρανό, άλλοτε να τον τρέχουν τα σύννεφα με βιαστικό διαβασίδι, άλλοτε μπαμπακερή απανωσιά να τον σκεπάζει ημέρες πολλές η αντάρα, άλλοτε να λάμπει στην αιθρία όρθιος, καμαροφρύδης, ατεμπίχιαστος, σα μαρμάρινος ώμος λευκού θεού,
αυτός ο τεράστιος φωτερός όγκος τινάχτηκε τώρα μπροστά στα μάτια του ζωντανός. Τον ένιωσε ένα ολοκάθαρο επίμονο βλέμμα αντίπαλου βλοσυρού, που σε κοιτάει ασκαρδαμυκτί. Να σε λυγίσει. Να σπείρει μέσα σου τον πανικό φόβο. Να σε κάμει να τρεκλίσεις και να σου διπλωθούν τα γόνατα. Να καταρέψεις στη γη και να ικετέψεις:

- Έλεος, βουνέ! δε σε υποφέρω.

Όταν αντίκρυσε για πρώτη φορά ο Εμπεδοκλής το όρος, το αισθάνθηκε συμπαγές ν' ακκουμπάει στη ράχη του.

- Θεοί! εφώναξε. Πού είναι η δύναμη που μου χρειάζεται τώρα, να αντέξω ετούτο το ατλαντικό βάρος; Άνθρωπος είμαι. Και μου ζητάτε τα δάνεια τιτάνα. Μα πώς γίνεται λοιπόν να το κάμω να γίνει; Πού το βλέπω καθαρά. Αν δεν κρατήξω το όρος στους ώμους μου, δε θα βρεθεί τρόπος να το ανεβώ. Να πατήσω την κορφή του. Να πηδήξω τον κρατήρα. Αχ! εδώ που με φέρατε, ποιος θα με συδράμει τώρα;

Είναι μεγάλος ο κόσμος. Και το σώμα μας να τον χωρέσει τόσο μικρό. Είναι πλατιά η σκέψη μας. Όμως δε φτάνει να διοδέψει τον άπειρο ουρανό. Και το μέτρο της ύπαρξής μας της φωτεινής είναι η γνώριμη πυγολαμπίδα μέσα στην ατελεύτητη λάμψη του ήλιου.

- Μα ποιος είμαι λοιπόν;

Έτσι εγύρισε τότε να ρωτήσει ο ορεινός στρατοκόπος, μέσα στη νικητήρια σιωπή που τον κύκλωνε. Και άκουσε την ίδια απόκριση. Σε γλώσσες διαφορετικές, και σε καιρούς άλλους:

- Όδε εκείνος εγώ! άθλιον Οιδιπόδαν.

Και σαν από μακρύτερα και ακατάληπτα κάπως,

- This is I, Hamlet the Dane.

Όταν αντίκρυσε για πρώτη φορά ο Εμπεδοκλής το όρος από την ψηλότερη ακρώρεια της τελευταίας δειράδας, ήταν η τρίτη μέρα μεσούντος του μήνα Πυανεψιώνα, ή Δαματρίου ή Αθύρ."


Έτσι γύρισε ο Λιαντίνης από την πρώτη ανάβαση στο όρος; Ίσως γι' αυτό το επόμενο μάθημα ήταν η γνωστική συνείδηση...

Εμείς όμως πού να καταλάβουμε; Χαμπάρι...

Δεν μπορείτε να φανταστείτε τι νιώθει ένας άνθρωπος που τώρα συνειδητοποιεί αυτή την πικρή αλήθεια. Ήταν εκεί. Μα δεν είδε. Δεν κατάλαβε το δράμα του Δασκάλου. Και τώρα συγκλονισμένος καταλαβαίνει γιατί τόσο βαθιά τον άγγιξε ο λόγος εκείνου του ανθρώπου. Γιατί εκείνος ο άνθρωπος κουβάλαγε πια το ατλαντικό βάρος μιας αποκάλυψης. Άλλο περίμενε να βρει και άλλο βρήκε. Θα το πει καθαρά...

Ο άθλιος Οιδίποδας θα στρέψει εδώ απειλητικά το χέρι στα μάτια. Μπρος στη φοβερή γνώση που τυφλώνει. Πυγολαμπίδα μπρος σε ήλιο. Και φρύνος πατημένος από ιπποπόταμο. Με κομμένα τα ήπατα.

Η επόμενη ανάβαση θα γίνει την επόμενη χρονιά. Σεπτέμβρης. 10 Σεπτέμβρη του 1993. Θα κοιτάξει να προφτάξει τα χιόνια... Παρότι χιονοδρόμος στα πρώτα του νιάτα...

Δε θέλει εξωτερικές αλυκόντιες. Του έφτανε ο μέσα του αγώνας. Έτσι θα γράψει στη Γκέμμα. Είναι όμως αυτή η φορά η ίδια που σημειώνεται στο ορειπορικό ως δεύτερη; Δύσκολο να το αποκριθεί κανείς. Γιατί στο ορειπορικό έχουμε 14 καταγραφές... έστω και με κενή τη δέκατη τέταρτη. Στο Εδώ Μεσολόγγι έχουμε μόνο δύο.

Θα μου πείτε, "γιατί"; Μα ξεχνάτε ότι ο Λιαντίνης είναι ποιητής; Ποιητικά εκφράζεται. Δεν κάνει ρεπορτάζ ενός προαναγγελθέντος θανάτου. Πότε θα το καταλάβουμε αυτό;

Αυτό όμως που δεν είναι ποιητικό έργο αλλά σημειώσεις πραγματικές είναι το Ορειπορικό. Όμως κι εκεί απόλυτη βεβαιότητα για τις ημερομηνίες δεν μπορούμε να έχουμε. Κι εκτός των αριθμών υπάρχουν και διάφορα σύμβολα. Σε πλαίσιο μία ημερομηνία. Γιατί; Και αλλού υπάρχουν ερωτηματικά... Και τέλος μια γραμμή χωρίς ημερομηνία.

Δείτε το και μελετήστε το... Και ας βγάλει ο καθένας τα δικά του συμπεράσματα:

Όπως αναφέρεται και στο ίδιο το ντοκουμέντο, απαγορεύεται η αναδημοσίευση ή και η χρήση του χωρίς γραπτή άδεια της κ. Λιαντίνη. Σημειώνουμε επίσης ότι είναι η πρώτη φορά που δημοσιεύεται το έγγραφο. Στο παρελθόν υπήρξε μια τηλεοπτική επίδειξη του εγγράφου σε κάποιο ρεπορτάζ. Αρκετά θολή. Αδύνατον να δεις καθαρά τις ημερομηνίες...

Πληροφορίες για το ορειπορικό του Λιαντίνη αναφέρονται και σε βιβλίο που κυκλοφόρησε για τη ζωή του. Η αντιπαραβολή όμως με το χειρόγραφο του ίδιου του Λιαντίνη, αποδεικνύει πως οι πληροφορίες αυτές είναι ανακριβείς καθώς:

Στις 28 Οκτώβρη αναφέρει ο Λιαντίνης στο ορειπορικό του για την πρώτη ανάβαση, 18 Οκτώβρη αναγράφεται στο βιβλίο. Το Σεπτέμβριο σημειώνει ο Λιαντίνης ότι ανέβηκε δεύτερη φορά, το Νοέμβριο διαβάζει κανείς στο βιβλίο.

_____________

Δείτε σχετικές ανακοινώσεις:

1. Το χρονικό της εξαφάνισης του Λιαντίνη
2. ΤΟ ΤΕΛΕΥΤΑΙΟ ΟΡΕΙΠΟΡΙΚΟ

_____________________________

• ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΣΤΙΣ 11/2/2010: Το κείμενο αυτό αναδημοσιεύεται από το blog ΜΕΣΟΛΟΓΓΙ - 21/5/2008 ημερομηνία της αρχικής ανάρτησης

Λιαντίνης: "Η πιο σημαντική μου πρόταση"

"Λουλούδω, Σήμερα 18 Νοέμβρη 1996 έγραψα την πιο σημαντική μου πρόταση..."

Μ' αυτή τη δήλωση ξεκινά το χειρόγραφο σημείωμα που παραθέτουμε παρακάτω.

Αποστολέας ο Δημήτρης Λιαντίνης. Παραλήπτης η σύζυγός του, η Λουλούδω του.

Προσφώνηση που εξηγεί και ερμηνεύει πολλά και ειδικά όταν κανείς λάβει υπόψη πως ανήκει σε ένα ζευγάρι με είκοσι και πλέον χρόνια γάμου.

Δημήτρης και Λου Λιαντίνη

Εδώ όμως δεν ενδιαφέρει η τρυφερότητα που κατάφερε να ξεπεράσει την ανία δύο δεκαετιών γάμου αλλά ο πνευματικός δεσμός ανάμεσά τους. Ο Λιαντίνης με το σημείωμα αυτό ανακοινώνει ότι έγραψε την πιο σημαντική του πρόταση. Την αφήνουμε να τη διαβάσετε κατευθείαν από το δικό του χέρι. Επισημαίνουμε μόνο ότι ο άνθρωπος που πρώτος τη μαθαίνει, ο άνθρωπος που ο ίδιος νιώθει την ανάγκη να του εκμυστηρευτεί αυτό που έγραψε, είναι η γυναίκα του. Δείτε ακόμη πώς περιγράφει ότι "γιόρτασε" τη σύλληψη αυτής της πρότασης:

Η πρόταση, η πιο σημαντική όπως ο ίδιος λέγει ότι έγραψε, δεν είναι άλλη από εκείνη που διαβάζουμε στο οπισθόφυλλο της Γκέμμας και συγκεκριμένα ολόκληρη η τελευταία παράγραφος:

Υπενθυμίζουμε ότι η φωτογραφία στο οπισθόφυλλο είναι δια χειρός της κ. Νικολίτσας Λιαντίνη και από το ταξίδι που πραγματοποίησαν με τον άντρα της στην Αίγυπτο, το 1995.

_______________________

ΣΗΜΕΙΩΣΗ ΓΙΑ ΤΟ ΑΡΘΡΟ ΑΥΤΟ:

Αναδημοσίευση από το φόρουμ HOMA EDUCANDUS, μπορείτε εκεί να διαβάσετε και τις εξής πληροφορίες σχετικά με το αυτοβιογραφικό σημείωμα του Λιαντίνη στο οπισθόφυλλο της Γκέμμας, όπως τις δημοσίευσε το μέλος του φόρουμ Φωτεινή:

Δανάη,

το γράμμα που παραθέτεις είναι σίγουρα από συνέντευξη του 1999 στο περιοδικό ΓΥΚΑΙΚΑ, γι’ αυτό και η εκτύπωσή του για δεύτερη ή τρίτη φορά το καθιστούν σε ορισμένα σημεία λίγο δυσανάγνωστο.

Επειδή για το «δύνεσαι να μην αποκαρτερήσεις» έχουν γραφεί πολλά στο Internet και ομολογώ ότι η απορία μου πάντα υπήρξε· καλά ένας δεν βρίσκεται να το ερμηνεύσει και να μεταφράσει το ρήμα «αποκαρτερώ» σωστά;

Σίγουρα πιστεύεις ότι ο παραλήπτης του γράμματος γνωρίζει την ερμηνεία. Δεν θα γινόταν αλλιώς. Μάλιστα ένα τέτοιο σημαντικό γράμμα να μην το συζητούσε.

Λοιπόν. Το πόσο γνωρίζει την ελληνική γλώσσα ο Λιαντίνης, είναι γνωστό. Το πόσο παίζει επίσης με τις λέξεις και προβληματίζει τον αναγνώστη επίσης γνωστό. Το πόσο βάζει τον αναγνώστη του να ψάξει σε λεξικά είναι επίσης γνωστό.

Το πολυαναζητούμενο αίνιγμα λοιπόν το απαντά ήδη.

Η σημασία του αρχαίου ρήματος αποκαρτερώ είναι «πεθαίνω εκουσίως, δηλαδή αυτοκτονώ και μάλιστα δια ασιτίας». Σου παραθέτω ενδεικτικά δύο παραδείγματα από τους Βίους Παράλληλους του Πλούταρχου. Το πρώτο αφορά στο θάνατο του Λυκούργου (Λυκούργος, κεφ. 29). «Ετελεύτησεν δε αποκαρτερήσας...= Αφήκε τον εαυτόν του να εξασθενήσει από την πείναν και απέθανε». Το δεύτερο πάλι από τον Πλούταρχο (Νουμάς, κεφ. 21). «...και ηττηθείς απεκαρτέρησεν = και ηττηθείς αυτοκτόνησε δι’ ασιτίας».

Ο Λιαντίνης όμως τόσο στο γράμμα του όσο και στο οπισθόφυλλο της Γκέμμας γράφει «(γίνεται) δύνεσαι να μην αποκαρτερήσεις = μπορείς να μην αυτοκτονήσεις με ασιτία». (Αχ εκείνο το μην που δεν θέλουν να το δουν, γιατί τους χαλάει το σενάριο). Και τι απαντά λοιπόν σε αυτό το αίνιγμα. Ναι, δύναμαι.

Όμως το ρήμα αποκαρτερώ έχει και μια μεταγενέστερη σημασία που σημαίνει δεν αντέχω άλλο. Με αυτή τη δεύτερη σημασία το χρησιμοποιεί ο Λιαντίνης στη Γκέμμα στη σελ. 42, όταν γράφει για τον Οδυσσέα και τους συντρόφους του που είχαν βουλιάξει στο ηδονικό αποκάρωμα με την Κίρκη: «Ο Οδυσσέας αποκαρτέρησε κάπου» = δεν άντεξε άλλο και πήρε τα βουνά και τα όρη.

Στη χρήση του ρήματος στην επιστολή και στη Γκέμμα ο Λιαντίνης παίζει και με αυτή τη δεύτερη ερμηνεία. Γιατί πλέον έχουμε δύο αρνήσεις που ισοδυναμούν με μία κατάφαση.

Γράμματα σωστά μας ζητάει Δανάη ο Λιαντίνης να μάθουμε. Η απαιδευσία των παιδιών μας στην ελληνική γλώσσα τον πονούσε πολύ.

______________

Αναδημοσιεύουμε από το φόρουμ και τη σχετική σελίδα από τον Πλούταρχο και από βιβλίο που ανήκε στο Δημήτρη Λιαντίνη με το περίφημο "αποκαρτερώ". Το ντοκουμέντο μας παραχωρήθηκε από τη σύζυγό του, κ. Νικολίτσα Γεωργοπούλου - Λιαντίνη:

Πλουτάρχου Βίοι Παράλληλοι, ΛΥΚΟΥΡΓΟΣ, κεφ. 29.