ΚΑΝΤΕ ΚΛΙΚ ΣΤΗΝ ΕΙΚΟΝΑ ΓΙΑ ΝΑ ΕΠΙΣΚΕΦΘΕΙΤΕ ΤΟ OFFICIAL SITE ΤΟΥ ΔΗΜΗΤΡΗ ΛΙΑΝΤΙΝΗ ΤΟ liantinis.gr




Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων
Εμφάνιση αναρτήσεων με ετικέτα ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ. Εμφάνιση όλων των αναρτήσεων

Η κατάφαση και ο ενθουσιασμός για τη δουλειά μας η απάντηση στις επιθέσεις του Liantinis.org

Η ΑΡΧΗ ΤΗΣ ΑΠΟΔΟΤΙΚΟΤΗΤΑΣ

Για τον Claparede ένας από τους κύριους όρους της λειτουργικής αγωγής είναι η επιμόρφωση των δασκάλων.

Η αρχή της αποδοτικότητας αναφέρεται αποκλειστικά στο δάσκαλο. Δεν περιγράφει την απόδοση των μαθητών στα μαθήματα, αλλά την απόδοση του δάσκαλου στη μάθηση.

Με την έννοια της αποδοτικότητας εννοούμε το σύνολο της διδακτικής προσφοράς, το αποτέλεσμα της προσπάθειας και το βαθμό του παραγωγικού έργου του δασκάλου μέσα στα πλαίσια του επαγγελματικού του χρέους ή της λειτουργικής του αποστολής.

Κέντρο της αρχής της αποδοτικότητας είναι ο αυτοέλεγχος και η αυτοεκτίμηση του δυναμικού και της ενεργητικότητας του δασκάλου.

Ο άξιος παιδαγωγός δεν παύει ποτέ να διαλέγεται με τον εαυτό του αναφορικά με το έργο του, τα μορφωτικά αποτελέσματα των προσπαθειών του, την αντικειμενική εκτίμηση των ικανοτήτων του και την επισήμανση των ελλείψεων και των αδυναμιών του.

Οι ερωτήσεις "τί δ' έρρεξα; τί δέ μοι δέον ουκ ετελέσθη; " που υπέβαλλαν οι Πυθαγόρειοι στον εαυτό τους με το τέλος της μέρας ή την αρχή της νύχτας, - ένα είδος παγανιστικής προσευχής - και που είχαν το νόημα του απολογισμού αναφορικά με την καθημερινή τους πράξη και πολιτεία, είναι το φορμαλιστικό πρότυπο, θα λέγαμε, για τον συνεχή αυτοέλεγχο του δάσκαλου,

Ο σκοπός αυτής της λειτουργικής εγρήγορσης, πέρα από την αναγνώριση της αντικειμενικής κατάστασης που προκύπτει από τη συνεκτίμηση των επιτυχιών και των αποτυχιών του δασκάλου - έγκειται στην απόφαση και στην προσπάθειά του να περιστείλει τα αμαρτήματα και να προαγάγει τις αρετές της δουλειάς του.

Η αρχή της αποδοτικότητας περιγράφει την αδιάλειπτη ορμή και τάση του δάσκαλου για την αυτοβελτίωσή του. Η προαγωγή αυτή πραγματοποιείται συνεχώς, εφ'όσον ο δάσκαλος υποβάλλει σε διαλεκτική αντιπαράθεση την κριτική του συντελεσμένου και την αναζήτηση του ασυντέλεστου.

Η αυθυπέρβαση και η αύξηση της απόδοσης είναι το εξαγόμενο των εμπειριών που κερδίζει από την καθημερινή πράξη μέσα στην τάξη (γνώση των μαθητών), τη διεύρυνση των πνευματικών του οριζόντων (μελέτη) και την παρακολούθηση των εξελίξεων στην παιδαγωγική επιστήμη (επαγγελματική ενημέρωση).

Αλλά, έξω απ'όλα αυτά, ο αποφασιστικότερος παράγων για το αποδοτικό Progressus του δασκάλου είναι η κατάφαση και ο ενθουσιασμός για τη δουλειά του.

Δημήτρης Λιαντίνης, Διδακτική, 32 - 33

(Για τη Διδακτική δες περισσότερα εδώ)

_____________________

Αναδημοσίευση από ανάρτηση της Λουκίας Σοφού στο φόρουμ Homa Educandus

ΣΧΟΛΙΟ

Σε όσα παραπάνω διαβάσαμε και ειδικά στον επίλογο που αναφέρεται στην κατάφαση και στον ενθουσιασμό, ως κύριους παράγοντες αύξησης της αποδοτικότητας, θα προσθέσω και μερικά ακόμη αποσπάσματα από τη Διδακτική του Λιαντίνη, καίριας σημασίας, ώστε να αντιληφθούμε καλύτερα την έννοια της κατάφασης και του ενθουσιασμού του Δημήτρη Λιαντίνη, του Δασκάλου:

1." Με υπερβολή και υποκρισία εφοδιάζει τους μαθητές ο δάσκαλος, όταν ανάμεσα σε κείνα που λέγει και σε κείνα που πιστεύει ή πράττει, δεν υπάρχει συμφωνία και ζωντανός δεσμός." (σελ. 13)

2. "Ο παιδαγωγικός έρως. Για να επεξεργαστεί κανείς ένα αντικείμενο πάνω στο σχήμα ερώτηση - απόκριση είναι αυτονόητο ότι πρέπει να ξεριζωθούν προηγουμένως τα κάθε λογής πνευματικά και ψυχικά ζιζάνια: Οι προκαταλήψεις δηλαδή, η δυσπιστία ανάμεσα στο δάσκαλο και στο μαθητή και αντίστροφα, η εριστική διάθεση, οι υποβολιμιαίες σκοπιμότητες, η ανειλικρίνεια, η έλλειψη σοβαρότητας και ενδιαφέροντος, και πολύ περισσότερο η ροπή για παραπλάνηση, η υστεροβουλία και η κακότητα.

Ακόμη, πέρα από την ασυζήτητη αποβολή όλων αυτών των αντιδραστικών συνιστωσών, επιβάλλεται να επικρατήσουν όροι θετικοί, όπως η εμπιστοσύνη, η αγνότητα, η πνευματική λαχτάρα, η ευθυκρισία, η ανιδιοτέλεια, η ανθρωπιστική παραδοχή και η γενναιοδωρία.

Αυτές οι πνευματικές και ψυχικές εξάρσεις συνιστούν ένα σύνολο που περιγράφει το γνήσιο δεσμό ανάμεσα στο μαθητή και στο δάσκαλο.

Μέσα στην ιστορία του πνεύματος αυτή η ψυχική συνδέσμωση ονομάστηκε πλατωνικός έρως, επειδή τον ανακάλυψε και τον αξιοποίησε σε μεγάλο βαθμό ο διάλογος του πλατωνικού έργου." (σελ. 17)

3." Η αρχή της βιωματικότητας. Πρόκειται για το "κέντρο των κέντρων" των διδακτικών αρχών. Η αρχής της βιωματικότητας είναι η ρίζα των δεξιοτήτων και των αρετών του δάσκαλου. Φυσική κατά το πλείστον και ελάχιστα επίκτητη δείχνει το μέτρο του ταλέντου.

Η βιωματική ιδιοσυγκρασία είναι ακριβώς εκείνο το στοιχείο που ξεχωρίζει το επάγγελμα του δασκάλου από όλα τα άλλα και το κάνει λειτούργημα.

Και τούτο, γιατί η βιωματικότητα είναι ο ευγενής δίαυλος που μεταγγίζει από το δάσκαλο στο μαθητή όχι γνώσεις ούτε δεξιότητες ή πείρα, αλλά την ανθρώπινη ουσία. Εκείνο, δηλαδή, το ιδιάζον και το άμικτο συστατικό που αποσχίζει και σηματοδοτεί τον άνθρωπο μέσα σε ολόκληρη τη χορεία των όντων. [...]

Η αρχή της βιωματικότητας λοιπόν, σε πρώτη προσέγγιση σημαίνει παρουσία και τελετουργία στη διδασκαλία του βιώματος. Αλλά τι είναι το βίωμα;

Θα έλεγα απλά πως το βίωμα είναι μια πνοή ζωής, απόθεμα ύπαρξης και κατάλοιπο μνήμης από κάτι που έζησε κανείς και με τον καιρό κατακάθισε στη ψυχική του ραχοκοκαλιά όπως η γύρη στα λουλούδια.

Το βίωμα είναι ένα πνευματικό ίζημα, μια τρύγα εμπειρίας και πράξης και παθημάτων, ένα ελάχιστο και μεταμορφωμένο από τη σιγαλή δράση του χρόνου υπόλοιπο από εκείνο το "μάλα πολλά πλάγχθη" του ομηρικού Οδυσσέα.

Και πιο πέρα είναι η εντυπωτική ενέργεια που ασκείται και αφήνεται μέσα μας από τούτο το κατάλοιπο της ζωής. Ενέργεια που τελικά γίνεται διαμορφωτική του προσώπου και του ήθους μας. Του τρόπου δηλαδή, με τον οποίο βλέπουμε τη ζωή και στη συνέχεια στεκόμαστε απέναντί της, ή την αντιμετωπίζουμε.

Το να περνούν λοιπόν τα βιώματα μέσα από το λόγο του δασκάλου σημαίνει ότι μέσα από τη διδασκαλία και τη μετάδοση γνώσεων γίνεται "διαπήδηση ζωής", ότι ο δάσκαλος γεννά πνευματικά τους μαθητές του, όπως ο γονέας τους γεννά βιολογικά. Με τέτοια έννοια είναι φανερό ότι το λειτούργημα της διδασκαλίας αγγίζει την κορύφωσή του.

Η βιωματική διδασκαλία, αφού προϋποθέτει τη σωστή χρήση όλων των διδακτικών αρχών, φθάνει σ' ένα επέκεινα όπου προκαλείται από το δάσκαλο μια κατάλληλη και αβίαστη συναισθηματική διέγερση των μαθητών.

Εδώ η γνησιότητα του δασκάλου και η μαεστρία του (Meister, μαέστρο, Διδάσκαλε, Ραββουνί) ανοίγει τις ψυχές των παιδιών και τα εισάγει σ' ένα κόσμο μαγείας, ενσυνείδητης όμως και χειροπιαστής.

Έτσι η διδασκαλία γίνεται μυσταγωγία, μέσα σε μια ατμόσφαιρα ήρεμης κατάφασης και ήμερης μουσικής." (σελ. 28 - 30)

4."Έκφραση. Η έκφραση είναι το τελευταίο στάδιο της διδασκαλίας. Είναι σύντομη από την άποψη του χρόνου και αδρή από την άποψη των πραγμάτων. [...] Τελειώνοντας η διδασκαλία σταματά στο σημείο, απ' όπου αρχίζοντας ξεκίνησε. Με τη συμπλήρωση της κυκλικής πορείας ό,τι συντελέστηκε ήταν η μεταβολή του σκοτεινού σε φωτεινό, και του ξένου σε οικείο. [...] Το στάδιο της έκφρασης ψυχολογικά πρέπει να τονώσει και να ανασυντάξει τη γενική κατάσταση και το φρόνημα του μαθητή, ώστε εγκαταλείποντας τη διδασκαλία να τον συνοδεύουν συναισθήματα ευφορίας, γονιμότητας και πνευματικής δύναμης.

Μαθητές που βγαίνοντας από την τάξη δίνουν τη σκυθρωπή εντύπωση ναυτών που μόλις εγκατέλειψαν τα κουπιά γαλέρας, δίνουν ταυτόχρονα κι ένα πιστοποιητικό για την αποτυχία της διδασκαλίας.

Εάν συνεχώς οφείλουμε να θυμόμαστε ότι η παιδεία είναι ταυτόχρονα και παιδιά, αυτό πρέπει ιδιαίτερα να το αξιοποιούμε στο τελευταίο στάδιο της διδασκαλίας. "(σελ. 40 - 41)

Αυτά έγραψε και αυτά έπραξε ως Δάσκαλος ο Δημήτρης Λιαντίνης. Ο στοχαστής που διακήρυξε ότι εν αρχή ην η πράξις.

Και αυτά είχαμε το προνόμιο να ζήσουμε δίπλα του κι εμείς. Ως μαθητές του. Ούτε μία λέξη υπερβολική δε βρίσκω στην περιγραφή του Δασκάλου μου για τη μυσταγωγία που βιώναμε κάθε φορά που δίδασκε στην τάξη μας. Και για τα συναισθήματα κατάφασης. Τα δικά του και τα δικά μας. Δώρο ανεκτίμητο που άλλο καλύτερο δε μας επιφύλασσε η ζωή. Να τύχουμε έναν Λιαντίνη για Δάσκαλο.

Κι αυτό κανείς δεν μπορεί να μας το κλέψει και να μας το στερήσει. Αυτόν τον ενθουσιασμό που ξεκίνησε ένα απόγευμα του Σεπτέμβρη του 1992 και διαρκεί αμείωτος είκοσι χρόνους τώρα. Κι αυτό το φως στην πιο αγνή και αρχετυπική μορφή του.

Δε χρειαζόμαστε εμείς που ζήσαμε ως μαθητές του το Λιαντίνη ούτε βιογραφίες ούτε μαρτυρίες ούτε ντοκουμέντα να μάθουμε το Δάσκαλό μας. Γιατί βιώσαμε τον ευγενή δίαυλο της μετάγγισης από τον ίδιο της βαθύτερης ανθρώπινης ουσίας του. Τη διαπήδηση ζωής. Και αναγεννηθήκαμε πνευματικά στα χέρια του.

Όχι, δε γράφονται αυτές οι γραμμές ως οίηση και κομπασμός. Μακριά από μένα τέτοια συναισθήματα της φθοράς και της μιζέριας. Γράφονται ως απάντηση στις ανεκδιήγητες νέες επιθέσεις από τον άνθρωπο που κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμο Liantinis.org. Αυτόν που κανένα δικαίωμα, νομικό ή ηθικό έχει να χρησιμοποιεί το όνομα του Λιαντίνη. Και όμως το κάνει. Και τώρα, δεν του φτάνει ούτε αυτό. Τώρα προσπαθεί να οικειοποιηθεί το πνευματικό έργο του Λιαντίνη και να αποκτήσει κόπι ράιτ!!! στις διδασκαλίες του Δασκάλου μας!

Με αυτό το θράσος έκανε καταγγελία στο you tube ζητώντας να ακυρωθούν βίντεο που είχαμε εκεί αναρτήσει με αποσπάσματα από διδασκαλίες του Λιαντίνη. Τις "Μελλοντικές γενεές" που είχαμε πρόσφατα ανεβάσει, τους "Γραικύλους" που είχαν ανέβει πριν από καιρό και ποιος ξέρει τι άλλο. Του παραβιάσαμε λέει τα πνευματικά του δικαιώματα, του κυρίου Liantinis.org!!!

Και απαιτεί να διαγραφούν από το you tube. Δηλαδή απαιτεί να φιμώσει το Λιαντίνη! Εκτός και του πέρασε η ηλίθια ιδέα πως θα φιμώσει εμάς. Και δε θα απαντήσουμε. Πως αφενός έχουμε την άδεια της κ. Νικολίτσας Λιαντίνη, νομίμου εκπροσώπου των πνευματικών δικαιωμάτων του έργου του Δημήτρη Λιαντίνη, να ανεβάζουμε υλικό στο διαδίκτυο. Και δεύτερον, ο νόμος περί πνευματικών δικαιωμάτων είναι σαφέστατος και στο σημείο των προφορικών ομιλιών. Μπορεί κανείς να τον διαβάσει κάνοντας κλικ εδώ. Εκείνος, που έκανε τέτοια καταγγελία στο you tube, την έχει; Την άδεια να ανεβάζει υλικό που καλύπτεται από κόπι ράιτ του Λιαντίνη;

Ξέροντας βέβαια ποιος κρύβεται πίσω από το ψευδώνυμο Liantinis.org, όσο και αν ο ίδιος δεν το παραδέχτηκε στο παρελθόν, όταν αναγκαστήκαμε να καταφύγουμε σε εισαγγελέα για τις ανήκουστες συκοφαντίες σε βάρος μας, καταλαβαίνουμε και γιατί το έκανε. Δεν τον τσίμπησε ξαφνικά αλογόμυγα και τρελάθηκε. Όχι.

Οι λόγοι λοιπόν είναι δύο σημαντικοί. Ο ένας θα μείνει για μας, είναι μη ανακοινώσιμος. Ανήκει στα λεγόμενα προσωπικά δεδομένα...

Ο άλλος δημοσιεύτηκε προχτές στο επίσημο site του Δημήτρη Λιαντίνη δια χειρός της κ. Νικολίτσας Λιαντίνη:

ΤΗΣ ΜΑΡΙΑΣ ΛΑΜΠΡΙΔΟΥ

Παρατίθενται επιλεκτικά από το blog « ΛΙΑΝΤΙΝΗΣ: Ο Δάσκαλός μας» πολύ σημαντικές ερμηνείες – αναλύσεις για το έργο και τη ζωή του Λιαντίνη της εξαίρετης εκπαιδευτικού και μαθήτριάς του Κυρίας Μαρίας Λαμπρίδου, γραμμένες με σοφία και καθαρότητα ψυχής. Η Κυρία Λαμπρίδου πέρα από την εξαντλητική μελέτη του δημοσιευμένου και ανέκδοτου έργου (εκείνου που έχει δημοσιευθεί στην παρούσα ιστοσελίδα) του Λιαντίνη κατέχει χαρισμένο από μένα σε εκείνη μέρος αδημοσίευτου αρχείου του Λιαντίνη, καθώς και άγνωστα στο κοινό ντοκουμέντα πριν και μετά την εξαφάνιση του Λιαντίνη. Με βάση αυτά τα δεδομένα η έρευνά της είναι πολύτιμη και βοηθάει ουσιαστικά κάθε ενδιαφερόμενο για το έργο και τη ζωή του Λιαντίνη να αποκτήσει γνήσια εικόνα για τον πραγματικό Λιαντίνη σε αντιδιαστολή με τη στρεβλή, άτοπη και άπρεπη εικόνα που αναδύεται από δημοσιευθείσα δήθεν «βιογραφία» του Λιαντίνη.

Νικολίτσα Γεωργοπούλου - Λιαντίνη

Με τιμά ως άνθρωπο αυτό το τόσο επαινετικό σχόλιο από την κυρία Λιαντίνη. Αλλά και με κάνει να κοκκινίζω. Ήδη απάντησα με το δικό μου τρόπο σε προηγούμενες αναρτήσεις πως δεν αισθάνομαι ερευνήτρια της ζωής και του έργου ενός Λιαντίνη. Πολύ βαρύς ο τίτλος, έγραψα, για τις μικρές μου πλάτες. Την ευχαριστώ βέβαια από καρδιάς για τη γνώμη που έχει για μένα, αλλά (και το ήξερε και εκείνη) δεν επρόκειτο να την αναδημοσιεύσω στο παρόν ιστολόγιο.

Αναγκάζομαι να το κάνω κατόπιν των επιθέσεων του κ. Liantinis.org. Που προφανώς δεν άντεξε το σχόλιο της κ. Λιαντίνη και πέρασε στην επίθεση και στην εκδίκηση. Θα του θυμίσω το λόγο του Δασκάλου μου, πως κανείς δεν μπορεί να βλάψει έναν άνθρωπο αν ισχύουν τα ακόλουθα:
[...] Στο τραγούδι μου το κύκνειο που έγραψα, τη Γκέμμα, έχω μια στιγμή πολύ σκληρή. Τιμώρησα έναν άνθρωπο. Θα το βρείτε. Κι είναι το μόνο σημείο το σκληρό, το μελανό, δε σας λέω τι και πώς, θα το βρείτε μέσα. Τιμώρησα έναν άνθρωπο γιατί κάποτε αυτός δοκίμασε να με βλάψει στη ζωή μου.

Και μέχρι ενός σημείου με έβλαψε, αλλά όταν ξέρετε έχουμε εκείνο, αυτό που λέγαμε προχτές, εάν μεν δη ουν εις τεταγμένην τε δίαιταν και φιλοσοφίαν νικήση τα βελτίω της διανοίας αγαγόντα, δεν μπορούν να μας βλάψουνε οι άνθρωποι. Να το ξέρετε. Όσο και να προσπαθήσουν, δε θα μας βλάψουνε. Εάν είναι οργανωμένη η ζωή μας, μ' αυτή την πειθαρχία, τη φιλοσοφική τάξη, αυτόν τον αγώνα που πάει να γίνει ήθος. Ο Ηράκλειτος το 'λεγε κάποτε: το ήθος, λέει, είναι θεός στους ανθρώπους. Έχεις ήθος; Είσαι θεός! Ήθος ανθρώπων δαίμων.[...]

Απόσπασμα διδασκαλίας του Λιαντίνη στο Μαράσλειο
Μπορεί λοιπόν ο κ. Liantinis.org διαβάζοντας το σχόλιο της κ. Νικολίτσας Λιαντίνη να θεώρησε ότι έτοιμη είμαι κι εγώ να τυπώσω βιβλίο για το Λιαντίνη και να του κλέψω το ψωμάκι του, και με τον ανεκδιήγητο αυτό τρόπο προσπάθησε να με βλάψει. Αλλά όσο και αν θέλει δεν ημπορεί. Ναι, ζημίωσε το Λιαντίνη. Γιατί τη δική του φωνή φίμωσε με την προσφυγή του. Μια προσφυγή που θα μπορούσε εδώ και χρόνια να κάνει η κ. Λιαντίνη εναντίον του, και θα είχε κάθε νόμιμο δικαίωμα. Μα δεν το έκανε ακριβώς γιατί δεν ήθελε να φιμωθεί η φωνή του Λιαντίνη. Να το ξέρουν αυτό όλοι. Γιατί δεν το έκανε. Γιατί άφησε να κυκλοφορούν ελεύθερα τα βίντεο με τις ομιλίες του άντρα της. Και το κάνει τώρα ποιος; Ο κ. Liantinis.org!!!

Με το απύθμενο θράσος ότι του ανήκει ο Λιαντίνης και μόνο εκείνος έχει το δικαίωμα να διακινεί τη φωνή του στον παγκόσμιο ιστό!

Βεβαίως ούτε αυτό πρόκειται να του περάσει. Ήδη έκανα αυτά που είχα δικαίωμα, απάντησα επίσημα στο you tube. Και θα το τραβήξω ως εκεί που άλλο δεν έχει, γιατί η φωνή του Δασκάλου δεν πρέπει να σιγήσει. Και γιατί ο Λιαντίνης δεν είναι μονοπώλιο κανενός, δεν είναι εμπόρευμα. Η ίδια η οικογένειά του επιθυμεί την ελεύθερη διακίνηση του λόγου του και αυτό θα γίνει, είτε αρέσει είτε δεν αρέσει σε οποιονδήποτε!

Και όσον αφορά εμένα άφησα το λόγο του Δασκάλου να απαντήσει, όπως καταγράφεται στη Διδακτική του. Το δικό μου έργο ως μαθήτριας του Λιαντίνη ελάχιστα και μόνο πραγματώνεται στο διαδίκτυο. Το αληθές πεδίο της δράσης μου είναι η αίθουσά μου. Είναι οι μαθητές μου. Εκεί καθημερινά ανοίγει ο ευγενής δίαυλος και η ουσία του λόγου του Λιαντίνη μεταγγίζεται στις αθώες νέες γενεές. Εκεί καθημερινά λαμβάνει χώρα η διαπήδηση ζωής. Και τα αισθήματα κατάφασης και ενθουσιασμού παραληρούν.

Εδώ, στο διαδίκτυο, είμαι για ένα και μόνο λόγο. Για εκείνη την κουβεντούλα που ο Λιαντίνης γράφει στο Homo Educandus (σελ. 19 - 22). Πως η νέα αγωγή τότε μόνο θα γίνει πράξη όταν επιβληθεί στους ενήλικες ως νέα κατανόηση. Μόνο γι' αυτό. Κι όχι για να αποδείξω πόσο καλά κατέχω τη ζωή και το έργο του Λιαντίνη. Και σίγουρα όχι για να προετοιμάσω πελάτες για κάποιο μελλοντικό βιβλίο.

Κι αυτό, η κατανόηση στους ενήλικες, το έχω γράψει κατ' επανάληψη, δε θα συμβεί με τα βίντεο. Ναι, σε κάποιο βαθμό, χρειάζονται κι αυτά για όσους δεν είχαν την ευκαιρία να γνωρίσουν από κοντά το Λιαντίνη. Μα δεν είναι και απαραίτητα. Απαραίτητα είναι μόνο για όσους δεν μπορούν να σταυρώσουν λέξη για το Λιαντίνη. Και καπηλεύονται τα βίντεο για τις δικές τους σκοπιμότητες.

Όσο για μένα, με βίντεο ή χωρίς, έχω τα κότσια, έχω τα φτερά του ενθουσιασμού και της κατάφασης που μας χάρισε ο Λιαντίνης, για να συνεχίσω το έργο μου. Κι εδώ, στο ιστολόγιο που του έχουμε ως μαθητές του αφιερώσει, και σε πολλές άλλες γωνιές του διαδικτύου. Κυρίως όμως εκεί έξω, στην αληθινή ζωή.

Κι ας μην ελπίζει ουδείς πως θα μας κόψει τον ενθουσιασμό και θα καταστείλει την κατάφαση. Πως θα πετύχει σκυθρωπούς ως ναύτες που τραβάγανε κουπί να μας δει. Γιατί θα ήταν αυτό και μόνο πιστοποιητικό της αποτυχίας ενός Λιαντίνη. Και δεν το έχουμε τέτοιο δικαίωμα!

Μαρία Λαμπρίδου

πρώην Ανθυποπλοίαρχος Ε.Ν. και νυν δασκάλα

ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ




Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ του ΔΗΜΗΤΡΗ ΛΙΑΝΤΙΝΗ...

Τι είναι;

Όλο και όλο 55 σελίδες, με κενή την 56η... δεμένες σε εγχειρίδιο για τους φοιτητές του. Φοιτητές προορισμένοι να διδάξουν και οι ίδιοι. Φοιτητές ενός Δασκάλου που στα 56 του χρόνια άφησε πίσω την ως τότε ζωή του και εξαφανίστηκε.

Κι άφησε ακόμη ένα θησαυρό κλεισμένο στις σελίδες των βιβλίων του με ρητή εντολή "για τους αιώνες που δε θα υπάρχει". Έφυγε εκείνος μα έμεινε το έργο του. Ένα έργο που το μετράμε συνήθως με τα εφτά επίσημα βιβλία του. Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ δεν είναι μέσα σ' αυτά. Στέκει παράμερα και παραγνωρισμένη. Ούτε ο ίδιος την ανέφερε ποτέ στα άλλα του βιβλία ως ένα από τα έργα του. Δικαιολογημένα λοιπόν την αγνοούν οι πολλοί. Και εντελώς αδικαιολόγητα όποιος θα ήθελε να ασχοληθεί σοβαρά με το Λιαντίνη θα την προσπερνούσε.

Όπως και τα υπόλοιπα βιβλία του Λιαντίνη, όταν πρωτοδιαβάσεις τη ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ, δεν καταφέρνεις να σπάσεις το φράγμα της βαθύτερης κατανόησης. Α, λες... Ένα σύνηθες εγχειρίδιο με πρακτικές οδηγίες προς δασκάλους. Σιγά τώρα! Έχουν κι αν έχουν γραφτεί παρόμοιες οδηγίες.

Κι έπειτα... όταν ξανά και ξανά διαβάσεις αυτό το ταπεινό εγχειρίδιο, αρχίζει να ανάβει σιγαλό φωτάκι στη σκοτεινή γωνιά του μυαλού σου. Αρχίζει το γνωστό στους μελετητές του Λιαντίνη πανηγύρι - χορό θα το χαρακτήριζα - που πετιούνται αίφνης ψηφίδες πολύτιμες άλλα του λόγια και γραπτά για να ολοκληρώσουν την εικόνα του όλου. Σαν που πετιούνται στους κυκλικούς χορούς του λαού μας οι πρωτοχορευτές και δίνουν ο καθένας το δικό του ρυθμό και τέμπο, τη δική του σφραγίδα.

Η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ του Λιαντίνη αν δε μελετηθεί σε συνάρτηση με όλα τα πριν και όλα τα μετά του συγγραφέα, αρνείται πεισματικά να αποκαλύψει την αλήθεια της. Κι άλλο τόσο αρνείται να συνδράμει την προσπάθεια της βαθύτερης κατανόησης του ίδιου του συγγραφέα η μη μελέτη της.

Αρκετοί από σας που μας διαβάζετε θα είστε - λέω - εκπαιδευτικοί... Σκεφθείτε λοιπόν. Όταν θες να ανεβάσεις με την τάξη σου ένα θεατρικό έργο, εκτός από το κείμενο, το σενάριο πες... τι άλλο έχεις χρεία; Τις σκηνοθετικές οδηγίες! Κι αυτό ακριβώς είναι η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ του Λιαντίνη. Ο ίδιος ποτέ δεν έκρυψε τη σχέση του θεάτρου με τη διδασκαλία. Αντίθετα μάλιστα. Την τόνισε και την πρόβαλε με κάθε τρόπο. Στις σελίδες του HOMO EDUCANDUS, στην εισαγωγή της ομιλίας του: "Η ΦΙΛΟΣΟΦΙΚΗ ΘΕΩΡΗΣΗ ΤΟΥ ΘΑΝΑΤΟΥ", αλλά και επιλέγοντας να διδάξει τους σπουδαστές του στο χώρο του Ηρωδείου.

Ο Λιαντίνης στέκεται κυριολεκτικά και μεταφορικά στο κοίλο ενός θεάτρου. Και από κει διδάσκει. Γιατί πάνω από όλα τα άλλα υπήρξε Δάσκαλος. Αυτό το κύριο λειτούργημα του άνδρα. Και μάλιστα Δάσκαλος δασκάλων. Οι σπουδαστές του ήταν προορισμένοι κι αυτοί με τη σειρά τους να ανέβουν στην έδρα... Την ξενόφερτη έδρα. Όπως ξενόφερτες είναι και οι περισσότερες θεωρίες αγωγής που διδάσκονται σήμερα στους νέους δασκάλους.

Ο Δημήτρης Λιαντίνης όμως τους απογειώνει από την άνυδρη γη της σημερινής αγωγής και τους μεταφέρει στο χώρο του αρχαίου θεάτρου. Δεν κάνει καμία οπισθοδρόμηση. Δεν είναι ένας άρρωστος αρχαιολάτρης ο Λιαντίνης. Κι ας τον κατηγόρησαν εκείνοι που τον αγνοούν και ως τέτοιον. Είναι ο νεοαρχαίος (δικός του ο όρος για τον ποιητή Σεφέρη) που επιχειρεί να δέσει και πάλι τον ομφάλιο λώρο ανάμεσα στο χθες και στο σήμερα. Με βλέμμα όμως καθαρά διδακτικό. Και στόχο στο μέλλον. Όπως ακριβώς θα συνταιριάξει την "Ακουστική του παρελθόντος" του Σολωμού στο Χάσμα Σεισμού με την "Οπτική του μέλλοντος" του ποιητή:

"Ο Σολωμός (γράφει ο Λιαντίνης) δεν ακροάσθηκε τα παρελθόντα για να εθελοτυφλήσει στα μέλλοντα. Όση η εννόηση των περασμένων ήταν βαθειά και αλάθευτη τόσο η θέαση των μελλούμενων σίγουρη και διεισδυτική. Η ακουστική του παρελθόντος σαν αίσιος χρησμός και η οπτική του μέλλοντος σαν απαίσιος οιωνός εσχημάτισαν στη διασταύρωση του παρόντος την αισθητική της συντριβής. Έτσι εξήλθε ο ποιητικός του λόγος βατταρικός και κομματώδης."

Άλλο όμως το έργο της ποίησης και άλλο της διδασκαλίας έστω και αν βρίσκουν και τόπο κοινό να συγκατοικήσουν. Ο Λιαντίνης το γνωρίζει αυτό. Όπως γνωρίζει και την άλλη στενοποριά του σημερινού παιδαγωγού. Την επίδραση του ευρωπαϊκού πνεύματος. Όπως είναι γνωστό στα νιάτα του πέρασε και από τας Ευρώπας... Όπως και τόσοι άλλοι πανεπιστημιακοί μας δάσκαλοι. Ταξίδευσε στη Γερμανία και μελέτησε εκ του σύνεγγυς τους ευρωπαίους. Κι αργότερα στη ΓΚΕΜΜΑ (171) στηλίτευσε σκληρά αυτή τη μόδα των ευρωπαϊκών σπουδών:

"Εργάτες από τα Γκράβαρα και τα Παπαμανταμαδοχώρια, που σαν έφτασαν στη Γερμανία και το Βέλγιο και περνούσαν στις επιτροπές υγείας, οι γιατροί τους έβρισκαν με λερωμένους πισινούς. ξερακιανοί μεγαλοαστοί, νεόπλουτοι ντενεκεδόμυαλοι, με βλέμμα μαντάμ Σουσούς Κατακουζηνού, και το ύφος "Πάμε Γενεύη; πάμε Ζυρίχη;" πολιτικοί και πρεσβευτάδες στα συνέδρια και στις διασκέψεις αμήχανοι, αδέξιοι, αδιάβαγοι, χατζηαβάτηδες και μακρυκωσταρέοι, παλιά γενιά κομματαρχών και καλατζήδων (Αχ! πού 'σαι, πατέρα Βενιζέλο). στρατιωτικοί ακόλουθοι, να περπατούν στις στράσσες και στις γκάσσες με γυαλισμένη τη στολάρα και το λοφίο, και στο μάτι την έκφραση: "Αναμεριάστε, ρε, ο Μεγαλέξανδρος περνά". νεαροί επιστήμονες, προλύτες, και υποψήφιοι διδάκτορες, που κίναγαν από το φυλάκιο της Κακαβιάς και τ' Ανάβρυτα του Κοκό, για να ξεπορθήσουν Βαστίλλη και Σορβόνη. Κι απέ να γυρίσουνε στην Ελλάδα, για να το παίξουνε μεγαλόσχημοι προφεσσόροι, με τα κεφάλια τους άλαλα και ξερά. Γράσωνες τραγομάσχαλοι, και χοιροτρόφοι μουνουχάροι με στάμπα Μαρκαντώνη."

Αυτή η βιτρίνα της σημερινής Ελλάδας απασχολεί και πονά το Δάσκαλο Λιαντίνη. Γιατί μέσα στη βιτρίνα αυτή επωάζεται το μέλλον της φυλής, ο αυριανός έλληνας. Και με τέτοιους δασκάλους που στα ΕΛΛΗΝΙΚΑ του θα τους αποκαλέσει "ποντίκια". Κι αγωνίζεται, πάσχει, να βγει στη φωτεινή έξοδο. Να δείξει το δρόμο για το φως στους νέους δασκάλους που τον ακούν και τον διαβάζουν. Αυτό που συνάγεται από τη συνολική μελέτη του έργου του δεν είναι άλλο από τη διαπίστωση που προαναφέρθηκε: Ο Λιαντίνης πάνω από κάθε τι άλλο υπήρξε Δάσκαλος και μάλιστα με το Δ κεφαλαίο.

Μ' αυτό το πρίσμα η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ του αποκτά ιδιαίτερη αξία. Γιατί είναι οι συνοπτικές μεν αλλά χρυσές οδηγίες της τέχνης ενός αληθινού δασκάλου. Σε άλλα βιβλία του ανέλυσε τη φιλοσοφία της αγωγής (HOMO EDUCANDUS), σε άλλα εστίασε στο περιεχόμενο της διδασκαλίας (ΧΑΣΜΑ ΣΕΙΣΜΟΥ, ΝΗΦΟΜΑΝΗΣ), στα ΕΛΛΗΝΙΚΑ λάξευσε το άγαλμα του δασκάλου και σε άλλα (ΕΞΥΠΝΟΝ ΕΝΥΠΝΙΟΝ, ΠΟΛΥΧΡΟΝΙΟ, ΓΚΕΜΜΑ) προσπάθησε να δέσει "τα σπασμένα νοήματα" (Δες σχετικά στο Νηφομανή: 112 - 113) Στη ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ όμως θα δώσει τις ξεκάθαρες πρακτικές οδηγίες του πώς οφείλουμε να διδάσκουμε. Είναι, θα έλεγα, η ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ του Δημήτρη Λιαντίνη ο σκελετός πάνω στον οποίο υφαίνεται το υπόλοιπο έργο του.

Κι αυτού του σκελετού αποτελεί καθήκον μας να αναλύσουμε το DNA αν θέλουμε να δούμε κάποτε την αληθινή ουσία του φαινόμενου Λιαντίνης. Τις άλλες αναλύσεις, στο κουφάρι που βρέθηκε στον Ταΰγετο, και πρόσφατα κάποιοι "κρέμασαν" στο διαδίκτυο, παραβιάζοντας και τους νόμους της Πολιτείας και τα ήθη των ανθρώπων, τις επιστρέφουμε και τις χαρίζουμε σε όσους στο Δημήτρη Λιαντίνη είδαν μόνο ένα πτώμα. Και κάθισαν και το φωτογράφιζαν και το σκάλιζαν δίκην τυμβωρύχων και σκωλήκων. Για μας το χρυσάφι του όλο βρίσκεται στις σελίδες του έργου του. Εκεί που και ο ίδιος άφησε την επιθυμία να το αναζητήσουμε:

ΓΚΕΜΜΑ (185):

Έγραψα τα Ελληνικά και τη Γκέμμα σε εφτά χρόνους.

Από οργή για τους αιώνες που δε θα υπάρχω.

Πόσο πιο καθαρά να μας το πει; Πώς αυτό είναι το "αίνιγμα" που μας άφησε για "δώρο";

Όμως ο Λιαντίνης δε θέλησε να γίνει μεγάλος μόνο χάρη στο τι είπε. Η λαχτάρα του να βρίσκεται σε αίθουσες διδασκαλίας και γνωστή μάς είναι αλλά και βέβαιο σε όσους τουλάχιστον τον άκουσαν να διδάσκει πως σκόπευε να αφήσει πίσω του ζωντανή συνέχεια του δικού του έργου. Τη δόξα δεν την αναζήτησε σαν χρυσοθήρας για να την κλείσει σε θησαυροφυλάκιο. Λαχτάρησε και φρόντισε να γίνει χρυσάφι ο ίδιος. Να ορθώσει αγλαό το έσω του άγαλμα. Αυτό το άγαλμα που είναι και το ζητούμενο της παιδείας:

"Και θα φωτίζει με φως φυσικό, για να ιδρύει φυσικούς ανθρώπους, όταν με τη διδασκαλία του χτίζει το αληθινό μέσα στο παιδί, και γκρεμίζει το ψεύτικο." (ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ, 17 - 18)

Ε, λοιπόν. Τελείως απλοϊκά θα πω (για να γίνει και κατανοητό) πως στη ΔΙΔΑΚΤΙΚΗ αυτό που διαβάζει ο δάσκαλος είναι οι οδηγίες χρήσης της μηχανής του φωτός που επινόησε ο Δημήτρης Λιαντίνης. Το "προσπέκτους" της παιδαγωγικής του και του έργου του, στη φραγκολεβαντίνικη γλώσσα της εποχής μας.

Και για τον ίδιο λόγο ετούτο το ολιγοσέλιδο βιβλιαράκι, το άσημο και καταφρονεμένο, αποκτά μια ακόμη καίρια σημασία. Γίνεται ο κριτής και το τεστ αξιολόγησης της πορείας και του Δημήτρη Λιαντίνη. Με προϋπόθεση απαράβατη να έχει πριν κανείς μελετήσει όλο το έργο του, γραπτό και ζωής. Και με ερώτημα προς διερεύνηση το αν ο Λιαντίνης εφάρμοσε ο ίδιος τις διδακτικές οδηγίες και μεθόδους που παρέδωσε στους μαθητές του.

Έως ότου η προϋπόθεση γίνει πράξη, ανοιχτό μένει και το ερώτημα. Αλλά για να οριστούν οι συντεταγμένες της διερεύνησης είναι εκ των ων ουκ άνευ η εξαρχής προσεκτική μελέτη του εγχειριδίου της ΔΙΔΑΚΤΙΚΗΣ. Ειδεμή, μελετάς τα άλλα βιβλία του και αγνοείς το σκοπό που γραφτήκαν.



Σχετικά Άρθρα:

  1. Τα βιβλία του Λιαντίνη
  2. Λιαντίνης και θάνατος (θέμα στο φόρουμ HOMA EDUCANDUS που αναλύει την παιδαγωγική διάσταση της σχέσης του Λιαντίνη με το θάνατο)

Έλληνες θα ειπεί...






Να μαζεύονται οι φίλοι, να πίνουν κρασί και να τραγουδάνε...

Προβολές σελίδων τον προηγούμενο μήνα